20 Cemaziyelevvel 1448 (٢٠ جُمَادَى الأولَى ١٤٤٨ هـ) | 1 Kasım 2026, Pazar
«بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ» — Esselâmü Aleyküm ve Rahmetullâh
Veresetü'l-Enbiyâ • 164 Büyük İslam Âlimi

İslam Âlimleri Atlası

«Âlimler, peygamberlerin vârisleridir.» Dört mezhep imamı, Kütüb-i Sitte muhaddisleri, müfessirler, mütekellimîn, mutasavvıflar ve medeniyetimize yön veren öncü ilim insanları.

⭐ 164 Büyük İslam Âlimi 📚 40 Temel İlim Dalı ⏳ 14 Asırlık Kesintisiz İlim ve Medeniyet Mirası
🎲 Rastgele Âlim
Tüm Âlimler 164 Kelâm & Akîde 13 Kelâm & Felsefe 2 Tefsir, Tarih & Vaaz 1 Fıkıh & Kelâm 1 Hadis & Fıkıh 1 Tefsir & Tenâsüb 1 Tasavvuf & Edebiyat 1 Hadis, Fıkıh & Akîde 1 Hadis İlimleri 25 Tefsir, Hadis & Fıkıh 1 Fıkıh & Usûl 23 Tasavvuf & Ahlak 19 Tefsir & Fıkıh 1 Hadis & Tasavvuf 1 Tefsir & Kur'an 18 Tasavvuf & Tefsir 1 Fıkıh & Hadis 2 İslam Medeniyeti & Fen 21 Fıkıh, Kelâm & Mantık 1 Fıkıh, Fıkıh Usûlü & İslâm Hukuk Metodolojisi 1 Kelâm, Tefsir & İslâm Akāidi 1 Fıkıh, Hadis & Usûl-i Fıkhın Kurucusu 1 Hadis, Fıkıh & Medine Ameli 1 Hadis, Fıkıh, Akāid & Zühd 1 Fıkıh Usûlü, Kelâm, Tasavvuf & Felsefe 1 Felsefe, Fıkıh & Tıp 1 Astronomi, Matematik, Coğrafya & Jeodezi 1 Cerrahi, Tıp & Anatomi 1 Tefsir, Kelâm, Felsefe & Tabiat İlimleri 1 Hadis, Fıkıh & Sünnet 1 Tarih, Sosyoloji & Fıkıh 1 Sibernetik, Robotik & Mekanik Mühendisliği 1 Optik, Fizik, Matematik & Astronomi 1 Hadis, Fıkıh, Siyer & Mâlikî Mezhebi 1 Tefsir, Hadis, Fıkıh & Arap Dili 1 Tefsir, Belâgat, Edebiyat & Sözlük 1 Coğrafya, Seyahat & Kültür Tarihi 1 Bibliyografya, Coğrafya, Tarih & Ansiklopedi 1 İslâm Kamu Hukuku, Siyaset & Fıkıh 1 Tarih & Siyer 10
Fıkıh & Usûl ⏳ 1520 - 1563

İbn Nüceym

Osmanlılar

Mısır Hanefî fıkhının ve genel fıkıh kaidelerinin (kavâid-i fıkhiyye) büyük üstadı.

📚 Şaheserleri: el-Eşbâh ve’n-Nezâir, el-Bahrü’r-Râik Şerhu Kenzi’d-Dekâik
İlmî Mirasını İncele →
Fıkıh & Usûl ⏳ 1228 - 1285

Şehâbeddin el-Karâfî

Eyyûbîler & Memlükler

Fıkıh felsefesi, usul ve kavram ayrımı (furûk) sahasında İslam dünyasının en derin nazarî dehâlarından biri.

📚 Şaheserleri: el-Furûk, Şerhu Tenkîhi’l-Fusûl, ez-Zehîra
İlmî Mirasını İncele →
Hadis İlimleri ⏳ 1427 - 1497

Şemseddin es-Sehâvî

Memlükler

İbn Hacer el-Askalânî’nin en seçkin talebesi, hadis usûlü ve rical tarihinin zirve allâmesi.

📚 Şaheserleri: Fethu’l-Mugîs bi-Şerhi Elfiyyeti’l-Hadîs, ed-Dav’ü’l-Lâmi’
İlmî Mirasını İncele →
Hadis İlimleri ⏳ 978 - 1071

İbn Abdilberr el-Kurtubî

Endülüs

Endülüs’ün en büyük muhaddisi, Mâlikî fıkhının şârihi ve sahabe ricalinin büyük otoritesi.

📚 Şaheserleri: et-Temhîd, el-İstizkâr, el-İstîâb fî Ma’rifeti’l-Ashâb
İlmî Mirasını İncele →
Hadis İlimleri ⏳ 1185 - 1258

Hâfız el-Münzirî

Eyyûbîler

Ahlak ve fazilet hadislerini cem eden et-Tergîb ve’t-Terhîb müellifi büyük muhaddis.

📚 Şaheserleri: et-Tergîb ve’t-Terhîb, Muhtasaru Sahîhi Müslim
İlmî Mirasını İncele →
İslam Medeniyeti & Fen ⏳ 801 - 873

Kindî (Filozofların İlki)

Abbâsîler

İslam felsefesinin kurucusu, Beytülhikme âlimi ve kriptolojide frekans analizinin mucidi.

📚 Şaheserleri: Risâle fi’l-Felsefeti’l-Ûlâ, Risâle fî İstihrâci’l-Mu’ammâ
İlmî Mirasını İncele →
Tasavvuf & Ahlak ⏳ 1118 - 1182

Ahmed er-Rifâî

Abbâsîler

Rifâiyye tarikatının piri, tevazu ve aşk önderi Ehl-i Beyt seyyidi.

📚 Şaheserleri: el-Burhânü’l-Müeyyed, Hâletü Ehli’l-Hakîka
İlmî Mirasını İncele →
Tasavvuf & Tefsir ⏳ 986 - 1072

İmam Kuşeyrî

Selçuklular

er-Risâle müellifi; tasavvuf ıstılahlarını ve Ehl-i Sünnet tasavvufunu tedvin eden büyük allâme.

📚 Şaheserleri: er-Risâletü’l-Kuşeyriyye, Latâifü’l-İşârât
İlmî Mirasını İncele →
Kelâm & Felsefe ⏳ 1322 - 1390

Sa’deddin et-Teftâzânî

Timurlular

Şerhu’l-Akāid ve Şerhu’l-Makāsıd müellifi; medreselerin asırlarca başucu kabul ettiği kelâm dehâsı.

📚 Şaheserleri: Şerhu’l-Akāidi’n-Nesefiyye, el-Mutavvel, Şerhu’l-Makāsıd
İlmî Mirasını İncele →
Tefsir & Fıkıh ⏳ 1879 - 1973

Muhammed Tâhir İbn Âşûr

Çağdaş Dönem

Zeytûne Camii rektörü, et-Tahrîr ve’t-Tenvîr tefsiri ve Makāsıdü’ş-Şerîati’l-İslâmiyye müellifi modern çağın allâmesi.

📚 Şaheserleri: Tefsîru’t-Tahrîr ve’t-Tenvîr, Makāsıdü’ş-Şerîati’l-İslâmiyye
İlmî Mirasını İncele →
Hadis & Fıkıh ⏳ 1760 - 1834

İmam Şevkânî

Osmanlılar Dönemi

Neylü’l-Evtâr ve Fethu’l-Kadîr müellifi; mezhep taklidini aşan müstakil müctehid muhaddis.

📚 Şaheserleri: Neylü’l-Evtâr, Fethu’l-Kadîr, İrşâdü’l-Fuhûl
İlmî Mirasını İncele →
Hadis İlimleri ⏳ 810 - 870

İmam Buhârî

Abbâsîler

Emîrü’l-Mü’minîn fi’l-Hadîs; Kur’an’dan sonra İslam’ın en sahih kitabı kabul edilen el-Câmiu’s-Sahîh’in imamı.

📚 Şaheserleri: el-Câmiu’s-Sahîh, et-Târîhu’l-Kebîr, el-Edebü’l-Müfred
İlmî Mirasını İncele →
Hadis İlimleri ⏳ 821 - 875

İmam Müslim

Abbâsîler

Sahîh-i Müslim müellifi; sened tanzimi ve metin titizliğinde hadis ilminin zirvesi.

📚 Şaheserleri: el-Câmiu’s-Sahîh, Kitâbü’t-Temyîz
İlmî Mirasını İncele →
Hadis İlimleri ⏳ 824 - 892

İmam Tirmizî

Abbâsîler

Sünen-i Tirmizî ve eş-Şemâilü’l-Muhammediyye müellifi; hadis illetleri ve fıkhî mukayese üstadı.

📚 Şaheserleri: el-Câmiu’s-Sahîh (Sünen), eş-Şemâilü’l-Muhammediyye, el-İlel
İlmî Mirasını İncele →
İslam Medeniyeti & Fen ⏳ 1394 - 1449

Uluğ Bey

Timurlular

Hükümdar ve astronom; Semerkant Medresesi ve Rasathanesi’nin banisi, Zîc müellifi.

📚 Şaheserleri: Zîc-i Uluğ Bey (Zîc-i Sultânî)
İlmî Mirasını İncele →
Fıkıh, Kelâm & Mantık ⏳ 1350 - 1431

Molla Fenârî

Osmanlılar

Osmanlı Devleti’nin ilk Şeyhülislamı (müftüsü); mantık, fıkıh usulü ve tasavvuf allâmesi.

📚 Şaheserleri: Aynü’l-A’yân (Fatiha Tefsiri), Fusûlü’l-Bedâyi’, el-Fevâidü’l-Fenâriyye
İlmî Mirasını İncele →
Tefsir, Hadis & Fıkıh ⏳ 1410 - 1488

Molla Gürânî

Osmanlılar

Fatih Sultan Mehmed’in hocası, tavizsiz ilim vakarı sahibi Osmanlı Şeyhülislamı.

📚 Şaheserleri: Gāyetü’l-Emânî fî Tefsîri’s-Seb’i’l-Mesânî, el-Kevserü’l-Cârî
İlmî Mirasını İncele →
Hadis, Fıkıh & Akîde ⏳ 853 - 933

İmam Tahâvî

Abbâsîler & Tolunoğulları

el-Akīdetü’t-Tahâviyye müellifi; Ehl-i Sünnet omurgasının kurucu hadis ve fıkıh imamı.

📚 Şaheserleri: el-Akīdetü’t-Tahâviyye, Şerhu Meâni’l-Âsâr, Müşkilü’l-Âsâr
İlmî Mirasını İncele →
Hadis İlimleri ⏳ 918 - 995

İmam Dârekutnî

Abbâsîler

Emîrü’l-Mü’minîn fi’l-Hadîs; hadis illetleri (İlel) ve sened tenkidinin en büyük dâhisi.

📚 Şaheserleri: Sünenü’d-Dârekutnî, el-İlel, el-Mü’telif ve’l-Muhtelif
İlmî Mirasını İncele →
Tefsir, Tarih & Vaaz ⏳ 1116 - 1201

İbnü’l-Cevzî

Abbâsîler

Telbîsü İblîs ve Zâdü’l-Mesîr müellifi; Bağdat kürsülerinde yüzbinleri hidayete erdiren büyük vaiz.

📚 Şaheserleri: Telbîsü İblîs, Saydü’l-Hâtır, Zâdü’l-Mesîr fî İlmi’t-Tefsîr
İlmî Mirasını İncele →
Tefsir & Kur'an ⏳ 1005 - 1076

İmam Vâhidî

Selçuklular

Esbâbü’n-Nüzûl ilminin kurucusu; âyetlerin iniş sebeplerini derleyen ilk büyük müfessir.

📚 Şaheserleri: Esbâbü’n-Nüzûl, el-Basît, el-Vasît, el-Vecîz
İlmî Mirasını İncele →
Tefsir & Tenâsüb ⏳ 1406 - 1480

Burhâneddin el-Bikāî

Memlükler

Nazmü’d-Dürer müellifi; sûreler ve âyetler arasındaki mucizevi tenasüp ve irtibat ilminin üstadı.

📚 Şaheserleri: Nazmü’d-Dürer fî Tenâsübi’l-Âyâti ve’s-Süver
İlmî Mirasını İncele →
Fıkıh & Usûl ⏳ 1003 - 1083

Ebû İshak eş-Şîrâzî

Selçuklular

Bağdat Nizâmiye Medresesi’nin ilk başmüderrisi; el-Mühezzeb ve el-Lüma’ müellifi allâme.

📚 Şaheserleri: el-Mühezzeb fî Fıkhi’l-İmâmi’ş-Şâfiî, el-Lüma’ fî Usûli’l-Fıkh
İlmî Mirasını İncele →
Fıkıh & Usûl ⏳ 1592 - 1641

Mansûr b. Yûnus el-Buhûtî

Osmanlılar

Keşşâfü’l-Kınâ’ müellifi; son dönem Hanbelî fıkhının tartışmasız en büyük merci ve şârihi.

📚 Şaheserleri: Keşşâfü’l-Kınâ’ an İknâi’t-Tâlib, Şerhu Müntehe’l-İrâdât
İlmî Mirasını İncele →
Hadis İlimleri ⏳ 873 - 971

İmam Taberânî

Abbâsîler

el-Mu’cemü’l-Kebîr, el-Evsat ve es-Sagīr müellifi; yüzbinlerce hadisi üç muazzam mucemde toplayan imam.

📚 Şaheserleri: el-Mu’cemü’l-Kebîr, el-Mu’cemü’l-Evsat, el-Mu’cemü’s-Sagīr
İlmî Mirasını İncele →
Hadis İlimleri ⏳ 1335 - 1405

Nûreddin el-Heysemî

Memlükler

Mecmeu’z-Zevâid müellifi; Kütüb-i Sitte dışındaki binlerce hadisi fıkıh bablarına göre tasnif eden allâme.

📚 Şaheserleri: Mecmeu’z-Zevâid ve Menbeu’l-Fevâid
İlmî Mirasını İncele →
Kelâm & Akîde ⏳ 941 - 1015

İbn Fûrek

Abbâsîler

Müşkilü’l-Hadîs müellifi; Eş’arî kelâmının Horasan ve İsfahan’daki büyük kurucu imamı.

📚 Şaheserleri: Müşkilü’l-Hadîs ve Beyânüh, el-İbâne
İlmî Mirasını İncele →
İslam Medeniyeti & Fen ⏳ 1364 - 1436

Kadızâde-i Rûmî

Osmanlı & Timurlular

Bursa’dan Semerkant’a uzanan matematik ve astronomi dehası; Uluğ Bey ve Ali Kuşçu’nun hocası.

📚 Şaheserleri: Şerhu Eşkâli’t-Te’sîs, Şerhu’l-Mülahhas
İlmî Mirasını İncele →
İslam Medeniyeti & Fen ⏳ 1489 - 1588

Mimar Sinan (Koca Sinan)

Osmanlılar

Süleymaniye ve Selimiye’nin mimarbaşı; İslam estetiği ve mimarisinin dünya çapındaki zirvesi.

📚 Şaheserleri: Selimiye Camii, Süleymaniye Camii, Şehzade Camii
İlmî Mirasını İncele →
İslam Medeniyeti & Fen ⏳ 1465 - 1553

Pîrî Reis

Osmanlılar

Dünya haritasını ve Kitâb-ı Bahriyye’yi çizen Osmanlı deniz kurdu ve dahi kartografı.

📚 Şaheserleri: Kitâb-ı Bahriyye, 1513 Dünya Haritası
İlmî Mirasını İncele →
Fıkıh & Hadis ⏳ 1420 - 1520

Zekeriyyâ el-Ensârî

Memlükler & Osmanlılar

Şeyhülislam unvanlı 100 yıllık ilim çınarı; Şâfiî mezhebinin ve tasavvufun kutup âlimi.

📚 Şaheserleri: Esne’l-Metâlib, Fethu’l-Vahhâb
İlmî Mirasını İncele →
Fıkıh & Usûl ⏳ 1616 - 1677

Alâeddin el-Haskefî

Osmanlılar

ed-Dürrü’l-Muhtâr müellifi; Şam müftüsü ve Hanefî fıkhının temel metin üstadı.

📚 Şaheserleri: ed-Dürrü’l-Muhtâr fî Şerhi Tenvîri’l-Ebsâr
İlmî Mirasını İncele →
Kelâm & Akîde ⏳ 941 - 1015

İbn Fûrek

Abbâsîler

Müşkilü’l-Hadîs müellifi; Eş’arî kelâmının Horasan ve İsfahan’daki büyük kurucu imamı.

📚 Şaheserleri: Müşkilü’l-Hadîs ve Beyânüh, el-İbâne
İlmî Mirasını İncele →
Fıkıh & Usûl ⏳ 699 - 767 M. (80 - 150 H.)

İmâm-ı Â'zam Ebû Hanîfe

Tabiîn Dönemi (Kûfe ve Bağdat)

İslam dünyasının en yaygın fıkıh ekolü olan Hanefî mezhebinin kurucusu, re'y ve istihsân metodunun üstadı, takva ve ticaret ahlakı abidesi büyük imam.

📚 Şaheserleri: el-Fıkhü'l-Ekber (Akaid), el-Fıkhü'l-Ebsat, el-Âlim ve'l-Müteallim, Risâle ilâ Osmân el-Bettî, el-Vasıyye, Müsnedü Ebî Hanîfe.
İlmî Mirasını İncele →
Fıkıh, Fıkıh Usûlü & İslâm Hukuk Metodolojisi ⏳ H. 80 - 150 / M. 699 - 767

İmâm-ı Âzam Ebû Hanîfe

Tâbiîn & Müçtehit İmamlar Dönemi

İslâm dünyasının en yaygın fıkıh ekolü olan Hanefî mezhebinin kurucusu, re'y ekolünün büyük önderi ve istişare meclisiyle fıkhı sistemleştiren dahi hukukçu.

📚 Şaheserleri: el-Fıkhu'l-Ekber (Akâid), el-Fıkhu'l-Ebsat, Kitâbü'l-Âlim ve'l-Müte'allim, er-Risâle, Müsnedü Ebî Hanîfe.
İlmî Mirasını İncele →
Fıkıh & Usûl ⏳ 711 - 795 M. (93 - 179 H.)

İmâm Mâlik b. Enes

Tebeu't-Tabiîn (Medîne-i Münevvere)

İmâmü Dâri'l-Hicre (Medine'nin İmamı), Mâlikî mezhebinin kurucusu; Medine ehlinin ameline ve hadis-i şeriflere dayanan fıkhın zirve ismi.

📚 Şaheserleri: el-Muvatta' (İslam tarihinin ilk sistemli hadis ve fıkıh kitabı), el-Müdevvenetü'l-Kübrâ (Sahsûn rivayetiyle Mâlikî fıkıh külliyatı).
İlmî Mirasını İncele →
Kelâm, Tefsir & İslâm Akāidi ⏳ H. 238 - 333 / M. 852 - 944

İmâm Ebû Mansûr el-Mâtürîdî

Semerkant ve Mâverâünnehir İlim Havzası

Ehl-i Sünnet akāidinin iki büyük kurucu imamından biri; akıl ile nakil arasında muazzam bir denge kurarak İslâm düşüncesini batıl fırkalara karşı müdafaa eden ulu allâme.

📚 Şaheserleri: Kitâbü't-Tevhîd (Kelâm şaheseri), Te'vîlâtü'l-Kur'ân (Tefsir), Makālât.
İlmî Mirasını İncele →
Fıkıh, Hadis & Usûl-i Fıkhın Kurucusu ⏳ H. 150 - 204 / M. 767 - 820

İmâm Muhammed b. İdrîs eş-Şâfiî

Dört Büyük Mezhep İmamı Dönemi

İslâm hukuk felsefesinde "Usûl-i Fıkıh" ilmini ilk defa müstakil bir ilim dalı olarak sistemleştiren ve er-Risâle'yi telif eden Kureyşli dahi fakih.

📚 Şaheserleri: er-Risâle (Usûl-i fıkhın ilk kitabı), Kitâbü'l-Ümm, Müsnedü'ş-Şâfiî, İhtilâfü'l-Hadîs.
İlmî Mirasını İncele →
Hadis, Fıkıh & Medine Ameli ⏳ H. 93 - 179 / M. 711 - 795

İmâm Mâlik b. Enes

İmâmü Dâri'l-Hicre (Medine İmamı)

Mâlikî mezhebinin imamı; Peygamber Efendimiz'in şehrinde yaşayan sünneti ve sahabe amelini titizlikle muhafaza eden, el-Muvatta' müellifi ulu imam.

📚 Şaheserleri: el-Muvatta' (İslâm tarihinin ilk sahih hadis ve fıkıh derlemesi).
İlmî Mirasını İncele →
Hadis, Fıkıh, Akāid & Zühd ⏳ H. 164 - 241 / M. 780 - 855

İmâm Ahmed b. Hanbel

Dört Büyük Mezhep İmamı Dönemi

Hanbelî mezhebinin kurucusu; "Mihne" devrinde Kur'an mahluktur fitnesine karşı tek başına dik duran Ehl-i Sünnet kahramanı ve el-Müsned sahibi ulu muhaddis.

📚 Şaheserleri: el-Müsned, Kitâbü'z-Zühd, er-Redd 'ale'z-Zenâdıka.
İlmî Mirasını İncele →
Fıkıh & Usûl ⏳ 731 - 798 M. (113 - 182 H.)

İmâm Ebû Yûsuf

Abbasîler / İlk Kādılkudât (Bağdat)

Ebû Hanîfe'nin en seçkin talebesi, Hanefî mezhebini devlet nezdinde müesseseleştiren, İslam tarihinin ilk Başkadısı (Kādılkudât).

📚 Şaheserleri: Kitâbü'l-Harâc (Kamu Maliyesi ve İslam Hukuku), el-Âsâr, İhtilâfü Ebî Hanîfe ve İbn Ebî Leylâ, er-Red 'alâ Siyeri'l-Evzâî.
İlmî Mirasını İncele →
Fıkıh & Usûl ⏳ 749 - 805 M. (132 - 189 H.)

İmâm Muhammed eş-Şeybânî

Abbasîler / Hanefî Fıkhının Tedvin Mimarı

Uluslararası İslam hukukunun (Devletler Hukuku / Siyer) kurucusu, Hanefî mezhebinin temel 'Zâhirü'r-Rivâye' külliyatını kaleme alan dâhi allâme.

📚 Şaheserleri: es-Siyerü'l-Kebîr & es-Siyerü's-Sagîr (Uluslararası Hukuk), el-Asl (el-Mebsût), el-Câmiu'l-Kebîr, el-Câmiu's-Sagîr, ez-Ziyâdât, Kitâbü'l-Âsâr.
İlmî Mirasını İncele →
Fıkıh Usûlü, Kelâm, Tasavvuf & Felsefe ⏳ H. 450 - 505 / M. 1058 - 1111

Hüccetü'l-İslâm İmâm-ı Gazâlî

Selçuklu Nizâmiye Medreseleri Altın Çağı

İslâm düşüncesini felsefi sapmalardan arındıran, zâhir ile bâtını telif eden, İhyâu Ulûmi'd-Dîn müellifi hüccetü'l-İslâm.

📚 Şaheserleri: İhyâu 'Ulûmi'd-Dîn, Tehafütü'l-Felâsife, el-Munkız, el-Mustasfâ.
İlmî Mirasını İncele →
Fıkıh & Usûl ⏳ 1009 - 1096 M. (400 - 490 H.)

Şemsü'l-Eimme es-Serahsî

Karahanlılar / Mâverâünnehir (Özgend ve Serahs)

Hanefî fıkhının güneşi (Şemsü'l-Eimme); zalim hükümdara boyun eğmediği için atıldığı kuyu zindanında 30 ciltlik 'el-Mebsût' şaheserini ezberden yazdıran dâhi.

📚 Şaheserleri: el-Mebsût (30 Ciltlik Karşılaştırmalı Fıkıh Şaheseri), Usûlü's-Serahsî (2 Ciltlik Temel Usûl Kitabı), Şerhu's-Siyeri'l-Kebîr.
İlmî Mirasını İncele →
Felsefe, Fıkıh & Tıp ⏳ H. 520 - 595 / M. 1126 - 1198

İbn Rüşd (Averroes)

Endülüs Muvahhidler Dönemi

Batı dünyasında Aristo şarihi olarak tanınan, felsefe ile dinin uzlaştırılmasında zirve isim ve Bidâyetü'l-Müctehid fıkıh klasiğinin yazarı.

📚 Şaheserleri: Bidâyetü'l-Müctehid (Mukayeseli Fıkıh), Faslü'l-Makāl, Tehafütü't-Tehafüt.
İlmî Mirasını İncele →
Fıkıh & Usûl ⏳ 1100 - 1191 M. (587 H.)

Alâüddîn el-Kâsânî

Zengîler ve Eyyûbîler / Halep

Melikü'l-Ulemâ (Âlimlerin Sultanı); mantıkî tasnif ve sistematik fıkıh yazımının zirvesi 'Bedâiü's-Sanâi'' müellifi büyük fakih.

📚 Şaheserleri: Bedâiü's-Sanâi' fî Tertîbi'ş-Şerâi' (7 Ciltlik Metodolojik Fıkıh Şaheseri).
İlmî Mirasını İncele →
Astronomi, Matematik, Coğrafya & Jeodezi ⏳ H. 362 - 440 / M. 973 - 1048

Ebû Reyhân el-Bîrûnî

Gazneliler Dönemi Hârizm Havzası

Dünyanın yarıçapını ve çevresini bugünkü ölçümlere %1 hata payıyla hesaplayan, yerkürenin döndüğünü 1000 yıl önce ispatlayan dahi allâme.

📚 Şaheserleri: el-Kānûnü'l-Mes'ûdî, Tahdîdü Nihâyâti'l-Emâkin, Kitâbü't-Tafhîm.
İlmî Mirasını İncele →
Fıkıh & Usûl ⏳ 1147 - 1223 M. (541 - 620 H.)

İbn Kudâme el-Makdisî

Kudüs ve Şam / Eyyûbîler Devri

Hanbelî fıkhının ve mukayeseli hukukun kutbu, Selâhaddîn Eyyûbî ile birlikte Haçlılara karşı Kudüs'ün fethine bizzat katılan mücahid âlim.

📚 Şaheserleri: el-Muğnî (15 Ciltlik Karşılaştırmalı Fıkıh Ansiklopedisi), el-Kâfî, el-Mukni', el-Umde, Ravzatü'n-Nâzır (Fıkıh Usûlü), Lümatü'l-İ'tikād.
İlmî Mirasını İncele →
Cerrahi, Tıp & Anatomi ⏳ H. 325 - 404 / M. 936 - 1013

Ebü'l-Kāsım ez-Zehrâvî (Albucasis)

Endülüs Emevî Hilafeti

Modern cerrahinin babası kabul edilen; 200'den fazla ameliyat aletini icat eden ve et-Tasrîf tıp şaheserinin müellifi Endülüslü tabip.

📚 Şaheserleri: Kitâbü't-Tasrîf li-men 'Aceze 'ani't-Te'lîf (30 Ciltlik tıp ansiklopedisi).
İlmî Mirasını İncele →
Fıkıh & Usûl ⏳ 1320 - 1388 M. (790 H.)

Ebû İshâk eş-Şâtıbî

Endülüs / Gırnata Sultanlığı

Makāsıdü'ş-Şerîa (İslam Hukukunun Gaye ve Hikmetleri) ilminin kurucu dâhisi, bid'atlere karşı sünneti savunan Endülüslü büyük müctehid.

📚 Şaheserleri: el-Muvâfakāt fî Usûli'ş-Şerîa (Makāsıd ve Hukuk Felsefesi Zirvesi), el-İ'tisâm (Sünnet ve Bid'at Tahlili), el-İfâdât ve'l-İnşâdât.
İlmî Mirasını İncele →
Tefsir, Kelâm, Felsefe & Tabiat İlimleri ⏳ H. 544 - 606 / M. 1149 - 1210

Fahreddîn er-Râzî

Harezmşahlar & Selçuklu Dönemi

Mefâtîhu'l-Gayb isimli dev tefsirinde âyetleri kevnî deliller, astronomi ve kelamla harmanlayarak açıklayan allâme.

📚 Şaheserleri: Mefâtîhu'l-Gayb (Tefsîr-i Kebîr), el-Muhassal, el-Metâlibü'l-'Âliye.
İlmî Mirasını İncele →
Fıkıh & Usûl ⏳ 1784 - 1836 M. (1198 - 1252 H.)

İbn Âbidîn

Osmanlı Devri (Dımaşk / Şam)

Hâtimetü'l-Muhakkıkîn (Fıkıh Tahkikçilerinin Sonuncusu), Osmanlı ve Hanefî dünyasının en muteber fetva kaynağı 'Reddü'l-Muhtâr' müellifi.

📚 Şaheserleri: Reddü'l-Muhtâr 'ale'd-Dürri'l-Muhtâr (Hâşiyetü İbni Âbidîn - 8 Cilt), Mecmûatü Resâili İbn Âbidîn, Ukūdü'd-Dürriyye fî Tenkīhi'l-Fetâva'l-Hâmidiyye.
İlmî Mirasını İncele →
Hadis, Fıkıh & Sünnet ⏳ H. 631 - 676 / M. 1233 - 1277

İmâm Muhyiddin en-Nevevî

Memlükler Dönemi Şam Havzası

Riyâzü's-Sâlihîn, el-Ezkâr ve Sahîh-i Müslim Şerhi müellifi; ömrünü bekâr olarak ilme ve zühde adamış büyük muhaddis.

📚 Şaheserleri: Riyâzü's-Sâlihîn, el-Minhâc (Müslim Şerhi), el-Mecmû', el-Ezkâr.
İlmî Mirasını İncele →
Fıkıh & Usûl ⏳ 1822 - 1895 M. (1238 - 1312 H.)

Ahmed Cevdet Paşa

Osmanlı Son Dönemi (İstanbul)

Dünyanın ilk modern İslam Medeni Kanunu olan 'Mecelle'nin mimarı, Osmanlı devlet adamı, hukukçu, tarihçi ve büyük fıkıh allâmesi.

📚 Şaheserleri: Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye (Mecelle), Târîh-i Cevdet (12 Cilt), Kısas-ı Enbiyâ ve Tevârîh-i Hulefâ, Belâgat-ı Osmâniyye, Kavâid-i Osmâniyye.
İlmî Mirasını İncele →
Tarih, Sosyoloji & Fıkıh ⏳ H. 732 - 808 / M. 1332 - 1406

Veliyyüddîn İbn Haldûn

Tunus & Memlükler Mısır Dönemi

el-İber ve Mukaddime yazarı; medeniyet nazariyesi ve sosyolojinin ilk kurucusu Tunuslu büyük kadı ve mütefekkir.

📚 Şaheserleri: Kitâbü'l-'İber ve Dîvânü'l-Mübtede' ve'l-Haber (Mukaddime).
İlmî Mirasını İncele →
Hadis İlimleri ⏳ 810 - 870 M. (194 - 256 H.)

İmâm Buhârî

Hadis İlminin Altın Çağı (Buhara ve Nişabur)

Emîrü'l-Mü'minîn fi'l-Hadîs; Kur'an-ı Kerim'den sonra İslam dünyasındaki en sahih kaynak kabul edilen 'Sahîh-i Buhârî'nin müellifi.

📚 Şaheserleri: el-Câmiu's-Sahîh (Sahîh-i Buhârî), el-Edebü'l-Müfred (Ahlak Hadisleri), et-Târîhu'l-Kebîr (Rical İlmi), Halku Ef'âli'l-İbâd.
İlmî Mirasını İncele →
Sibernetik, Robotik & Mekanik Mühendisliği ⏳ H. 530 - 602 / M. 1136 - 1206

İsmâîl el-Cezerî

Artuklular Diyarbakır Sarayı

Otomasyonun, sibernetiğin ve robot teknolojisinin kurucusu; 50'den fazla mekanik cihazın şemasını çizen ve imal eden dâhi mühendis.

📚 Şaheserleri: Kitâb fî Ma'rifeti'l-Hiyeli'l-Hendesiyye (Mekanik Cihazlar Bilgisi).
İlmî Mirasını İncele →
Hadis İlimleri ⏳ 821 - 875 M. (206 - 261 H.)

İmâm Müslim

Horasan / Nişabur

Buhârî ile birlikte 'Sahîhayn'ın iki kurucusundan biri; senet ve metin tertibindeki kusursuz mimarisiyle meşhur büyük muhaddis.

📚 Şaheserleri: el-Câmiu's-Sahîh (Sahîh-i Müslim), Kitâbü't-Temyîz, Kitâbü'l-İlele, Tabakātü't-Tâbiîn, el-Münferidât ve'l-Vuhdân.
İlmî Mirasını İncele →
Optik, Fizik, Matematik & Astronomi ⏳ H. 354 - 430 / M. 965 - 1040

İbnü'l-Heysem (Alhazen)

Fâtımîler Kahire Havzası

Modern optiğin babası, Camera Obscura'nın kaşifi ve deneysel bilim metodolojisini Aristo felsefesinin önüne geçiren dev fizikçi.

📚 Şaheserleri: Kitâbü'l-Menâzır (Optik Şaheseri), Makāle fi'd-Dav', Şükûk 'alâ Batlamyus.
İlmî Mirasını İncele →
Hadis İlimleri ⏳ 824 - 892 M. (209 - 279 H.)

İmâm Tirmizî

Ceyhun Havzası / Tirmiz (Özbekistan)

Kütüb-i Sitte imamı; hadislerin sıhhat derecelerini (sahih, hasen, garib) fıkhî mezhep görüşleriyle harmanlayan ve Şemâil ilmini kuran büyük imam.

📚 Şaheserleri: el-Câmiu's-Sahîh (Sünen-i Tirmizî), eş-Şemâilü'l-Muhammediyye, el-İlelü'l-Müfred, Kitâbü'z-Zühd.
İlmî Mirasını İncele →
Hadis, Fıkıh, Siyer & Mâlikî Mezhebi ⏳ H. 476 - 544 / M. 1083 - 1149

Kādî İyâz

Murâbıtlar Mağrip ve Endülüs Dönemi

Peygamber Efendimiz'in şemailini, haklarını ve hürmetini anlatan eşsiz eş-Şifâ bi-Ta'rîfi Hukūkı'l-Mustafâ şaheserinin müellifi büyük kadı.

📚 Şaheserleri: eş-Şifâ, Tertîbü'l-Medârik (Mâlikî Tabakatı), el-İlmâ'.
İlmî Mirasını İncele →
Hadis İlimleri ⏳ 817 - 889 M. (202 - 275 H.)

İmâm Ebû Dâvûd

Basra ve Horasan

Ahkâm hadislerinin üstadı; müctehid fakihlerin ictihadlarında delil olarak kullandıkları 5.000 fıkıh hadisini toplayan Kütüb-i Sitte imamı.

📚 Şaheserleri: es-Sünen (Sünen-i Ebî Dâvûd), Risâle ilâ Ehli Mekke, Kitâbü'l-Merâsîl, Nâsihu'l-Kur'ân ve Mensûhuh.
İlmî Mirasını İncele →
Tefsir, Hadis, Fıkıh & Arap Dili ⏳ H. 849 - 911 / M. 1445 - 1505

Celâleddîn es-Süyûtî

Memlükler Kahire İlim Merkezi

500'den fazla eser telif eden, tefsirde Tefsîr-i Celâleyn ve el-İtkān şaheserleriyle İslâm ilimler ansiklopedisi mesabesindeki büyük allâme.

📚 Şaheserleri: el-İtkān fî 'Ulûmi'l-Kur'ân, Tefsîrü'l-Celâleyn, Câmi'u's-Sagîr, Târîhu'l-Hulefâ.
İlmî Mirasını İncele →
Hadis İlimleri ⏳ 829 - 915 M. (215 - 303 H.)

İmâm Nesâî

Horasan / Nesâ, Mısır ve Şam

Kütüb-i Sitte içerisinde rical tenkidi ve illetler bahsinde Buhârî ve Müslim ayarında titizlik gösteren 'es-Sünenü's-Suğrâ' müellifi.

📚 Şaheserleri: el-Müctebâ / es-Sünenü's-Suğrâ (Kütüb-i Sitte'deki Sünen), es-Sünenü'l-Kübrâ, Hasâis-i Alî (Hz. Ali'nin Faziletleri), Kitâbü'd-Duafâ ve'l-Metrûkîn.
İlmî Mirasını İncele →
Tefsir, Belâgat, Edebiyat & Sözlük ⏳ H. 467 - 538 / M. 1075 - 1144

Cârullâh ez-Zemahşerî

Hârizm ve Mekke Mücâvirliği

Kur'ân-ı Kerîm'in edebî ve belâgî i'câzını el-Keşşâf tefsirinde en üstün seviyede ortaya koyan lisan ve fesahat dâhisi.

📚 Şaheserleri: el-Keşşâf 'an Hakā'ikı't-Tenzîl, Esâsü'l-Belâga, el-Mufassal.
İlmî Mirasını İncele →
Hadis İlimleri ⏳ 824 - 887 M. (209 - 273 H.)

İmâm İbn Mâce

Kazvin (İran) ve Bağdat

Kütüb-i Sitte'nin altıncı direği; mükemmel fıkhî bâb başlıkları (terâcim) ve zevâid hadisleriyle meşhur 'Sünen-i İbn Mâce' müellifi.

📚 Şaheserleri: es-Sünen (Sünen-i İbn Mâce), Tefsîrü'l-Kur'ân (günümüze ulaşmamıştır), Târîhu Kazvîn.
İlmî Mirasını İncele →
Coğrafya, Seyahat & Kültür Tarihi ⏳ H. 703 - 770 / M. 1304 - 1368

İbn Battûta

14. Yüzyıl İslâm Coğrafyası ve İpek Yolu

30 yıl boyunca Afrika'dan Anadolu'ya, Hindistan'dan Çin'e 120 bin kilometre yol kateden İslâm medeniyetinin en büyük seyyahı.

📚 Şaheserleri: Tuhfetü'n-Nuzzâr fî Garâ'ibi'l-Emsâr (İbn Battûta Seyahatnâmesi).
İlmî Mirasını İncele →
Hadis İlimleri ⏳ 797 - 869 M. (181 - 255 H.)

İmâm ed-Dârimî

Semerkant ve Mâverâünnehir

Buhârî ve Müslim'in hocası; ilim adabı ve sünnete ittiba mukaddimesiyle eşsiz 'Sünen-i Dârimî' müellifi Mâverâünnehir allâmesi.

📚 Şaheserleri: es-Sünen / el-Müsned (Sünen-i Dârimî), el-Câmiu's-Sahîh.
İlmî Mirasını İncele →
Bibliyografya, Coğrafya, Tarih & Ansiklopedi ⏳ M. 1609 - 1657 / H. 1017 - 1067

Kâtip Çelebi (Hacı Halife)

Osmanlı 17. Yüzyıl İlimler Rönesansı

15 bin kitabı ve 10 bin müellifi tanıtan Keşfü'z-Zunûn bibliyografyasının ve modern coğrafya eseri Cihannümâ'nın yazarı dâhi Osmanlı bilgini.

📚 Şaheserleri: Keşfü'z-Zunûn, Cihannümâ, Mîzânü'l-Hakk fî İhtiyâri'l-Ehakk, Tuhfetü'l-Kibâr.
İlmî Mirasını İncele →
İslâm Kamu Hukuku, Siyaset & Fıkıh ⏳ H. 364 - 450 / M. 974 - 1058

İmâm el-Mâverdî

Abbasî Hilafeti Bağdat Başkadılığı

el-Ahkâmü's-Sultâniyye eseriyle İslâm anayasa ve idare hukukunu ilk defa müstakil bir ilim olarak sistemleştiren büyük kaza reisi.

📚 Şaheserleri: el-Ahkâmü's-Sultâniyye, Edebü'd-Dünyâ ve'd-Dîn, el-Hâvi'l-Kebîr.
İlmî Mirasını İncele →
Hadis İlimleri ⏳ 1372 - 1449 M. (773 - 852 H.)

İbn Hacer el-Askalânî

Kahire / Memlükler Devri

Hâfızü'l-Asr, 'Fethu'l-Bârî' ile Sahîh-i Buhârî şerhlerinin şahını telif eden, hadis ricali ve cerh-ta'dil ilminin nihai otoritesi.

📚 Şaheserleri: Fethu'l-Bârî Şerhu Sahîhi'l-Buhârî (13 Cilt), Bulûğu'l-Merâm (Ahkâm Hadisleri), Tehzîbü't-Tehzîb, el-İsâbe fî Temyîzi's-Sahâbe, Nuhbetü'l-Fiker (Hadis Usûlü).
İlmî Mirasını İncele →
Hadis İlimleri ⏳ 994 - 1066 M. (384 - 458 H.)

İmâm el-Beyhakî

Horasan / Beyhak ve Nişabur

Ehl-i Sünnet hadis ve fıkıh omurgasının büyük müdafiî; 'es-Sünenü'l-Kübrâ' ve 'Şuabü'l-Îmân' müellifi.

📚 Şaheserleri: es-Sünenü'l-Kübrâ (10 Cilt), Şuabü'l-Îmân, Delâilü'n-Nübüvve, el-Esmâ ve's-Sıfât, el-İ'tikād.
İlmî Mirasını İncele →
Hadis İlimleri ⏳ 933 - 1014 M. (321 - 405 H.)

el-Hâkim en-Nîsâbûrî

Nişabur ve Horasan

Buhârî ve Müslim'in şartlarına uyduğu halde eserlerine almadıkları sahih hadisleri derleyen 'el-Müstedrek' müellifi büyük muhaddis.

📚 Şaheserleri: el-Müstedrek 'ale's-Sahîhayn (4 Cilt), Ma'rifetü Ulûmi'l-Hadîs, Târîhu Nîsâbûr, Medhal ilâ İlmi'l-Hadîs.
İlmî Mirasını İncele →
Hadis İlimleri ⏳ 1181 - 1245 M. (577 - 643 H.)

İbnü's-Salâh eş-Şehrezûrî

Musul, Kudüs ve Dımaşk (Şam)

Modern hadis usûlü metodolojisinin kurucusu; kendisinden sonraki bütün hadis ilmini şekillendiren 'Mukaddimetü İbni's-Salâh' müellifi.

📚 Şaheserleri: Ulûmü'l-Hadîs (Mukaddimetü İbni's-Salâh), Fetâvâ İbni's-Salâh, Tabakātü'l-Fukahâi'ş-Şâfiiyye, Sıyanetü Sahîhi Müslim.
İlmî Mirasını İncele →
Tefsir & Kur'an ⏳ 839 - 923 M. (224 - 310 H.)

İmâm et-Taberî

Taberistan ve Bağdat (Abbasîler)

İmâmü'l-Müfessirîn (Müfessirlerin İmamı); rivayet tefsirinin anası 'Câmiu'l-Beyân' ile İslam tarihinin ana kaynağı 'Târîhu'l-Ümem' müellifi.

📚 Şaheserleri: Câmiu'l-Beyân fî Te'vîli'l-Kur'ân (Tefsîrü't-Taberî - 30 Cilt), Târîhu'l-Ümem ve'l-Mülûk (Târîhu't-Taberî), İhtilâfü'l-Fukahâ.
İlmî Mirasını İncele →
Tefsir & Kur'an ⏳ 1301 - 1373 M. (701 - 774 H.)

İmâm İbn Kesîr

Dımaşk (Şam) / Memlükler Devri

Kur'an'ı Kur'an'la ve sahih sünnetle tefsir etme metodunun (Kur'an'ın en sahih rivayet tefsiri) zirvesi olan büyük allâme.

📚 Şaheserleri: Tefsîrü'l-Kur'âni'l-Azîm (Tefsîru İbn Kesîr), el-Bidâye ve'n-Nihâye (Büyük Tarih), el-Bâisü'l-Hasîs (Hadis Usûlü), es-Sîretü'n-Nebeviyye.
İlmî Mirasını İncele →
Tefsir & Kur'an ⏳ 1214 - 1273 M. (671 H.)

İmâm el-Kurtubî

Endülüs (Kurtuba) ve Mısır (Münyetü Benî Hasîb)

Ahkâm tefsirinin zirvesi; âyetlerden fıkhî hüküm çıkarma, mezhep delillerini mukayese etme ve ahlak inceliklerinde devasa 'el-Câmi'' müellifi.

📚 Şaheserleri: el-Câmi' li-Ahkâmi'l-Kur'ân (20 Cilt Ahkâm Tefsiri), et-Tezkira fî Ahvâli'l-Mevtâ ve Umûri'l-Âhire (Ölüm ve Ahiret Halleri), el-Esne fî Şerhi Esmâillâhi'l-Hüsnâ.
İlmî Mirasını İncele →
Tefsir & Kur'an ⏳ 1149 - 1210 M. (544 - 606 H.)

Fahruddîn er-Râzî

Rey, Hârizm ve Herat (Büyük Selçuklu)

İmâmü'l-Müşekkıkîn; aklî ve naklî ilimleri mükemmel birleştiren, 32 ciltlik ansiklopedik 'Mefâtîhu'l-Gayb' (Tefsîr-i Kebîr) müellifi dâhi.

📚 Şaheserleri: Mefâtîhu'l-Gayb (et-Tefsîrü'l-Kebîr - 32 Cilt), el-Mahsûl (Fıkıh Usûlü), el-Metâlibü'l-Âliye (Kelâm), Muhassalü Efkâri'l-Mütekaddimîn.
İlmî Mirasını İncele →
Tefsir & Kur'an ⏳ 1075 - 1144 M. (467 - 538 H.)

Cârullah ez-Zemahşerî

Hârizm / Mekke (Cârullah)

Kur'an'ın belâgat, fesahat ve i'câz sırlarını keşfeden 'el-Keşşâf' tefsirinin ve Arap filolojisinin dâhi müellifi.

📚 Şaheserleri: el-Keşşâf an Hakāikı Gavâmizi't-Tenzîl (Belâgat Tefsiri), Esâsü'l-Belâga (Arapça Sözlük), el-Mufassal (Nahiv), Rebîu'l-Ebrâr.
İlmî Mirasını İncele →
Tefsir & Kur'an ⏳ 1226 - 1319 M. (685 / 716 H.)

Kādî el-Beyzâvî

İran / Şiraz ve Tebriz

Osmanlı medreselerinde asırlarca okutulan 'Envârü't-Tenzîl' tefsirinin müellifi, Şâfiî fakih ve kelâm âlimi.

📚 Şaheserleri: Envârü't-Tenzîl ve Esrârü't-Te'vîl (Tefsîr-i Beyzâvî), Minhâcü'l-Vusûl (Fıkıh Usûlü), Tavâliu'l-Envâr (Kelâm), el-Gāyetü'l-Kusvâ.
İlmî Mirasını İncele →
Tefsir & Kur'an ⏳ 1240 - 1310 M. (710 H.)

Ebü'l-Berekât en-Nesefî

Mâverâünnehir (Nesef ve Bağdat)

Hanefî-Mâtürîdî çizgisinin en muteber tefsirlerinden 'Medârikü't-Tenzîl' ile meşhur metin 'Kenzü'd-Dekāik' müellifi büyük imam.

📚 Şaheserleri: Medârikü't-Tenzîl ve Hakāiku't-Te'vîl (Tefsîr-i Nesefî), Kenzü'd-Dekāik (Fıkıh Metni), Menârü'l-Envâr (Fıkıh Usûlü), el-Umde (Akaid).
İlmî Mirasını İncele →
Tefsir & Kur'an ⏳ 1445 - 1505 M. (849 - 911 H.)

Celâleddîn es-Süyûtî

Kahire / Memlükler Devri Zirvesi

İbnü'l-Kütüb; 600'e yakın telif eseriyle İslam tarihinin en velûd allâmesi, Kur'an ilimleri klasiği 'el-İtkān' ve 'Celâleyn' müellifi.

📚 Şaheserleri: el-İtkān fî Ulûmi'l-Kur'ân (Kur'an İlimleri Ansiklopedisi), Tefsîrü'l-Celâleyn, ed-Dürrü'l-Mensûr (Rivayet Tefsiri), el-Eşbâh ve'n-Nezâir (Fıkıh Kaideleri), Târîhu'l-Hulefâ.
İlmî Mirasını İncele →
Tefsir & Kur'an ⏳ 1759 - 1834 M. (1173 - 1250 H.)

Muhammed b. Alî eş-Şevkânî

Yemen / San'a

Yemen başkadısı; taklit zincirini kırıp doğrudan âyet ve sahih hadisle ictihad çağrısı yapan 'Fethu'l-Kadîr' ve 'Neylü'l-Evtâr' müellifi.

📚 Şaheserleri: Fethu'l-Kadîr el-Câmi' beyne Fenneyi'r-Rivâye ve'd-Dirâye (Tefsir), Neylü'l-Evtâr (Ahkâm Hadisleri Şerhi), İrşâdü'l-Fuhûl (Fıkıh Usûlü).
İlmî Mirasını İncele →
Tefsir & Kur'an ⏳ 1878 - 1942 M. (1295 - 1361 H.)

Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır

Osmanlı Son Dönemi ve Türkiye Cumhuriyeti (İstanbul)

Son devir İslam düşüncesinin ulu çınarı; felsefî vukufiyeti, ilmî derinliği ve eşsiz Türkçesiyle 'Hak Dini Kur'an Dili' tefsirinin müellifi.

📚 Şaheserleri: Hak Dini Kur'an Dili (9 Cilt Tefsir), Metâlib ve Mezâhib (Felsefe Tarihi Tercüme ve Tahlili), İrşâdü'l-Ahlâf fî Ahkâmi'l-Evkāf.
İlmî Mirasını İncele →
Kelâm & Akîde ⏳ 873 - 936 M. (260 - 324 H.)

İmâm Ebü'l-Hasan el-Eş'arî

Abbasîler / Basra ve Bağdat

Eş'ariyye mezhebinin kurucusu; 40 yıl kaldığı Mutezile mektebini terk edip Ehl-i Sünnet'in kelâm kalesini inşa eden büyük imam.

📚 Şaheserleri: el-İbâne 'an Usûli'd-Diyâne, Makālâtü'l-İslâmiyyîn ve İhtilâfü'l-Musallîn (Mezhepler Tarihi), el-Lüma' fi'r-Red 'alâ Ehli'z-Zeyğ ve'l-Bida'.
İlmî Mirasını İncele →
Kelâm & Akîde ⏳ 853 - 933 M. (239 - 321 H.)

İmâm Ebû Ca'fer et-Tahâvî

Mısır / Tolunoğulları ve Abbasîler

Bütün İslam aleminin üzerinde ittifak ettiği 'Akîdetü't-Tahâviyye' metninin müellifi, muhaddis ve Hanefî fıkıh otoritesi.

📚 Şaheserleri: el-Akîdetü't-Tahâviyye (Beyânü Akîdeti Ehli's-Sünne), Şerhu Meâni'l-Âsâr, Müşkilü'l-Âsâr, Muhtasaru't-Tahâvî (Fıkıh).
İlmî Mirasını İncele →
Kelâm & Akîde ⏳ 1058 - 1111 M. (450 - 505 H.)

Hüccetü'l-İslâm İmâm Gazâlî

Büyük Selçuklu İmparatorluğu (Bağdat, Şam, Nîşâbur ve Tûs)

Hüccetü'l-İslâm (İslam'ın Hücceti); felsefe krizini aşan, tasavvuf ile fıkhı barıştıran ve 'İhyâu Ulûmi'd-Dîn' şaheseriyle medeniyeti dirilten müceddid.

📚 Şaheserleri: İhyâu Ulûmi'd-Dîn (4 Cilt İslam Ansiklopedisi), el-Mustasfâ (Fıkıh Usûlü Şaheseri), Tehâfütü'l-Felâsife, el-Munkızu mine'd-Dalâl, Kimyâ-yı Saâdet.
İlmî Mirasını İncele →
Kelâm & Akîde ⏳ 1322 - 1390 M. (722 - 792 H.)

Sa'düddîn et-Teftâzânî

Timurlular Devri / Semerkant ve Herat

Müteahhirîn kelâm, mantık ve belâgat ilminin zirvesi; medreselerin temel ders kitabı 'Şerhu'l-Akāid' ve 'el-Mutavvel' müellifi allâme.

📚 Şaheserleri: Şerhu'l-Akāidi'n-Nesefiyye, Şerhu'l-Makāsıd (Kelâm), el-Mutavvel & Muhtasaru'l-Meânî (Belâgat), et-Telvîh fî Keşfi Hakāikı't-Tenkīh (Fıkıh Usûlü).
İlmî Mirasını İncele →
Kelâm & Akîde ⏳ 1339 - 1413 M. (740 - 816 H.)

Seyyid Şerîf el-Cürcânî

Şiraz ve Semerkant (Timurlular)

Üstâdü'l-Beşer; İslâmî kavramlar lügati 'et-Ta'rîfât' ile kelâm şaheseri 'Şerhu'l-Mevâkıf'ın müellifi dâhi mantıkçı ve kelâmcı.

📚 Şaheserleri: et-Ta'rîfât (İslam İlimleri Terimler Sözlüğü), Şerhu'l-Mevâkıf (Felsefi Kelâm Şaheseri), Şerhu's-Sirâciyye (Miras Hukuku), Hâşiye 'ale'l-Keşşâf.
İlmî Mirasını İncele →
Kelâm & Akîde ⏳ 950 - 1013 M. (338 - 403 H.)

Ebû Bekir el-Bâkıllânî

Bağdat / Büveyhîler Devri

Eş'arî kelâmını sistematik temellere oturtan, Kur'an'ın edebî i'câzını ispat eden 'İ'câzü'l-Kur'ân' müellifi başkadı.

📚 Şaheserleri: İ'câzü'l-Kur'ân (Kur'an'ın Edebi Mucizeliği), et-Temhîd fî Usûli'd-Dîn, el-İnsâf, Menâkıbü'l-Eimme.
İlmî Mirasını İncele →
Kelâm & Akîde ⏳ 1086 - 1153 M. (479 - 548 H.)

Muhammed eş-Şehristânî

Horasan / Bağdat Nizamiye Medresesi

Dünya dinler ve mezhepler tarihi ilminin (Mezhepler Tarihi) kurucusu; abidevî 'el-Milel ve'n-Nihal' müellifi filozof kelâmcı.

📚 Şaheserleri: el-Milel ve'n-Nihal (Dinler ve Mezhepler Tarihi), Nihâyetü'l-İkdâm fî İlmi'l-Kelâm, Musâraatü'l-Felâsife (Felsefecilerle Münazara).
İlmî Mirasını İncele →
Tasavvuf & Ahlak ⏳ 642 - 728 M. (21 - 110 H.)

Hasan-ı Basrî

Seyyidü't-Tâbiîn (Medine ve Basra)

Tabiîn neslinin efendisi; Peygamber zevcesi Ümmü Seleme'nin himayesinde yetişen, zühd, ihlas, vaaz ve haşyet timsali mürşid.

📚 Şaheserleri: Risâle fi'l-Kader, el-İstığfârâtü'l-Munkıze, Hikmetli Vaaz ve Mektupları.
İlmî Mirasını İncele →
Tasavvuf & Ahlak ⏳ 830 - 910 M. (215 - 298 H.)

Cüneyd-i Bağdâdî

Seyyidü't-Tâife / Bağdat

Seyyidü't-Tâife (Sûfîlerin Efendisi); tasavvufu Kitap ve Sünnet temeline oturtan, şeriat ile hakikat dengesinin kurucu pîri.

📚 Şaheserleri: Resâilü'l-Cüneyd (Mektupları ve Risaleleri), Kelimâtü'l-Hikem.
İlmî Mirasını İncele →
Tasavvuf & Ahlak ⏳ 1077 - 1166 M. (470 - 561 H.)

Abdülkâdir Geylânî

Bağdat (Selçuklu ve Abbasî Dönemi)

Sultânü'l-Evliyâ, Gavsü'l-A'zam; Kâdiriyye yolunun pîri, Hanbelî fakihi ve milyonları tevhid ve tövbe çizgisine çeken büyük kutup.

📚 Şaheserleri: el-Gunye li-Tâlibî Tarîkı'l-Hakk (Fıkıh ve Ahlak Ansiklopedisi), Fütûhu'l-Gayb, el-Fethu'r-Rabbânî, Cilâü'l-Hâtır.
İlmî Mirasını İncele →
Tasavvuf & Ahlak ⏳ 1207 - 1273 M. (604 - 672 H.)

Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî

Anadolu Selçukluları / Belh ve Konya

Gönüller Sultanı; 26.000 beyitlik 'Mesnevî' şaheseriyle insanlığa ilahi aşkı, tevhidi, tevazuyu ve Nebevî merhameti aşılayan büyük arif.

📚 Şaheserleri: Mesnevî-i Mânevî (6 Cilt, 25.618 Beyit), Dîvân-ı Kebîr, Fîhi Mâ Fîh, Mecâlis-i Seb'a, Mektûbât.
İlmî Mirasını İncele →
Tasavvuf & Ahlak ⏳ 1238 - 1328 M. (638 - 728 H.)

Yûnus Emre

Anadolu Selçuklu ve Beylikler Devri (Eskişehir - Karaman)

Türkçe'nin süt dişi, Hak aşığı; duru Türkçesiyle vahdet-i vücûd sırrını, ilahi aşkı ve ahlakı halkın gönlüne nakşeden büyük derviş.

📚 Şaheserleri: Dîvân-ı Yûnus Emre (İlahiler), Risâletü'n-Nushiyye (Mesnevî tarzında nasihatname).
İlmî Mirasını İncele →
Tasavvuf & Ahlak ⏳ 1209 - 1271 M. (606 - 670 H.)

Hacı Bektâş-ı Velî

Horasan ve Anadolu (Nevşehir / Sulucakarahöyük)

Anadolu'nun İslamlaşmasında ve Yeniçeri Ocağı'nın manevi terbiyesinde en büyük tesire sahip 'Hünkâr', Makālât müellifi.

📚 Şaheserleri: Makālât (Arapça ve Türkçe Nüshaları), Fatiha Tefsiri, Şathiye, Besmele Şerhi.
İlmî Mirasını İncele →
Tasavvuf & Ahlak ⏳ 1318 - 1389 M. (718 - 791 H.)

Şâh-ı Nakşibend Muhammed Bahâüddîn

Buhara / Kasr-ı Ârifân (Mâverâünnehir)

Nakşibendiyye silsilesinin kutbu; kalbe Allah lafzını nakşeden, gizli zikir (hafî zikir) ve sünnete sımsıkı bağlılık yolunun pîri.

📚 Şaheserleri: Evrâd-ı Bahâiyye, el-Hediyyetü's-Sa'diyye, Kudsiyye (Sözlerini toplayan risale).
İlmî Mirasını İncele →
Tasavvuf & Ahlak ⏳ 1564 - 1624 M. (971 - 1034 H.)

İmam Rabbânî Müceddid-i Elf-i Sânî

Hindistan / Bâbürlüler Devri (Sirhind)

Müceddid-i Elf-i Sânî (İkinci Binyılın Yenileyicisi); Ekber Şah'ın sapkın 'Dîn-i İlâhî' projesini yıkarak Sünneti ve şeriatı ihya eden dâhi.

📚 Şaheserleri: Mektûbât-ı İmâm-ı Rabbânî (3 Cilt, 536 Mektup), İsbâtü'n-Nübüvve, Mebde' ve Meâd, Maârif-i Ledünniyye.
İlmî Mirasını İncele →
Tasavvuf & Ahlak ⏳ 1206 - 1326 M. (603 - 726 H.)

Şeyh Edebâli

Osmanlı Devleti'nin Kuruluşu (Bilecik ve Söğüt)

Osmanlı Cihan Devleti'nin manevi kurucusu, Ahî teşkilatının pîri, Osman Gâzi'nin kayınpederi ve hocası olan büyük veli.

📚 Şaheserleri: Osman Gâzi'ye Tarihî Nasihatnâme, Ahîlik Ahkâmı.
İlmî Mirasını İncele →
Tasavvuf & Ahlak ⏳ 1541 - 1628 M. (948 - 1038 H.)

Aziz Mahmûd Hüdâyî

Osmanlı Zirve ve Duraklama Devri (Üsküdar / İstanbul)

Kutbü'l-Aktâb; Bursa kadılığını bırakıp Üftâde dergahında nefsini eriten, padişahlara kılıç kuşatan Üsküdar pîri.

📚 Şaheserleri: Câmiu'l-Fezâil ve Kāmîu'r-Rezâil, Dîvân-ı Hüdâyî, Hulâsatü'l-Ahbâr, Tarîkatnâme, Vâkıât.
İlmî Mirasını İncele →
Tasavvuf & Ahlak ⏳ 1653 - 1725 M. (1063 - 1137 H.)

İsmâil Hakkı Bursevî

Osmanlı Devri (Bursa ve Edirne)

İşârî tefsirin şahı 10 ciltlik 'Rûhu'l-Beyân' müellifi, Celvetiyye pîri, yüzü aşkın telif eserin sahibi büyük Osmanlı allâmesi.

📚 Şaheserleri: Rûhu'l-Beyân fî Tefsîri'l-Kur'ân (10 Cilt İşârî Tefsir), Kitâbü'n-Netîce, Şerh-i Mesnevî, Şerhu Füsûsi'l-Hikem.
İlmî Mirasını İncele →
Tarih & Siyer ⏳ 704 - 767 M. (85 - 151 H.)

İbn İshâk

Medine ve Bağdat (Abbasîler)

Emîrü'l-Megāzî; İslam tarihinin ilk müstakil ve en kapsamlı siyer kitabı 'Kitâbü'l-Megāzî / es-Sîretü'n-Nebeviyye'nin müellifi.

📚 Şaheserleri: es-Sîretü'n-Nebeviyye (Kitâbü'l-Megāzî / Kitâbü'l-Mübtede' ve'l-Meb'as ve'l-Megāzî).
İlmî Mirasını İncele →
Tarih & Siyer ⏳ 784 - 845 M. (168 - 230 H.)

İbn Sa'd

Basra ve Bağdat

İslam biyografi ve tabakāt ilminin babası; sahabe, tabiîn ve tebeu't-tabiîni eksiksiz derleyen 'et-Tabakātü'l-Kübrâ' müellifi.

📚 Şaheserleri: et-Tabakātü'l-Kübrâ (Kitâbü't-Tabakāti'l-Kebîr - 8 Cilt), et-Tabakātü's-Suğrâ.
İlmî Mirasını İncele →
Tarih & Siyer ⏳ 1160 - 1233 M. (555 - 630 H.)

İbnü'l-Esîr

Cezîre-i İbn Ömer (Cizre) ve Musul (Zengîler Devri)

İslam tarihçiliğinin zirvesi; cihanşümul tarih 'el-Kâmil fi't-Târîh' ile 7.500 sahabîyi tanıtan 'Üsdü'l-Gābe' müellifi allâme.

📚 Şaheserleri: el-Kâmil fi't-Târîh (12 Cilt Genel Tarih), Üsdü'l-Gābe fî Ma'rifeti's-Sahâbe (7.500 Sahabî Biyografisi), el-Lübâb fî Tehzîbi'l-Ensâb.
İlmî Mirasını İncele →
Tarih & Siyer ⏳ 1332 - 1406 M. (732 - 808 H.)

İbn Haldûn

Tunus, Endülüs, Fas ve Kahire (Memlükler)

Sosyolojinin, tarih felsefesinin ve iktisadın kurucu dehası; 'Ümran İlmi' ve 'Asabiyet' teorisini dünyaya armağan eden 'Mukaddime' müellifi.

📚 Şaheserleri: Mukaddime (Sosyoloji ve Tarih Felsefesi Şaheseri), Kitâbü'l-İber (7 Ciltlik Dünya Tarihi), et-Ta'rîf bi-İbn Haldûn (Otobiyografi).
İlmî Mirasını İncele →
Tarih & Siyer ⏳ 1609 - 1657 M. (1017 - 1067 H.)

Kâtip Çelebi (Hacı Halîfe)

Osmanlı Devleti / İstanbul

Doğu ve Batı ilimlerini mezceden büyük Osmanlı bibliyografı ve coğrafyacısı; 15.000 eseri tasnif eden 'Keşfü'z-Zunûn' müellifi.

📚 Şaheserleri: Keşfü'z-Zunûn 'an Esâmi'l-Kütüb ve'l-Fünûn (2 Ciltlik Bibliyografya), Cihannümâ (Coğrafya), Fezleke (Osmanlı Tarihi), Mîzânü'l-Hakk fî İhtiyâri'l-Ehakk.
İlmî Mirasını İncele →
Tarih & Siyer ⏳ 1611 - 1682 M. (1020 - 1093 H.)

Evliya Çelebi

Osmanlı Devleti (İstanbul, Kahire ve 3 Kıtada)

Dünya seyahat edebiyatının pîri; 'Seyâhat yâ Resûlallah' rüyasıyla yola çıkıp 50 yıl boyunca 3 kıtayı gezen 10 ciltlik 'Seyahatnâme' müellifi.

📚 Şaheserleri: Seyahatnâme (10 Ciltlik Dünya Kültür ve Medeniyet Mirası).
İlmî Mirasını İncele →
İslam Medeniyeti & Fen ⏳ 780 - 850 M. (164 - 232 H.)

Muhammed b. Mûsâ el-Hârizmî

Bağdat Beytülhikme (Me'mûn Devri)

Cebir ilminin kurucusu, sıfır (0) rakamını ve Hint rakam sistemini matematiğe kazandıran, 'Algoritma' kelimesine adını veren dâhi.

📚 Şaheserleri: el-Kitâbü'l-Muhtasar fî Hisâbi'l-Cebr ve'l-Mukābele (Cebir), Kitâbü'l-Cem' ve't-Tefrîk bi-Hisâbi'l-Hind (Sıfır ve Rakamlar), Zîcü's-Sindhind (Astronomi).
İlmî Mirasını İncele →
İslam Medeniyeti & Fen ⏳ 872 - 950 M. (259 - 339 H.)

Ebû Nasr el-Fârâbî

Fârâb, Bağdat, Dımaşk ve Halep (Hamdânîler)

el-Muallimü's-Sânî (İkinci Öğretici / Aristo'dan Sonraki En Büyük Filozof); mantık, siyaset felsefesi ve musiki ilminin evrensel pîri.

📚 Şaheserleri: el-Medînetü'l-Fâzıla (Erdemli Şehir), İhsâü'l-Ulûm (İlimlerin Tasnifi), Kitâbü'l-Mûsîka'l-Kebîr, Kitâbü'l-Hurûf.
İlmî Mirasını İncele →
İslam Medeniyeti & Fen ⏳ 865 - 925 M. (251 - 313 H.)

Ebû Bekir er-Râzî

Rey ve Bağdat Hastanesi

İslam tıbbının en büyük klinik hekimi; çiçek ve kızamık hastalıklarını ilk ayırt eden, ameliyat dikişlerinde hayvan bağırsağını kullanan deha.

📚 Şaheserleri: el-Hâvî fi't-Tıb (Dev Tıp Ansiklopedisi), el-Cüderî ve'l-Hasbe (Çiçek ve Kızamık), et-Tıbbü'r-Rûhânî (Ruh Sağlığı ve Ahlak), Sırru'l-Esrâr (Kimya).
İlmî Mirasını İncele →
İslam Medeniyeti & Fen ⏳ 973 - 1048 M. (362 - 440 H.)

Ebû Reyhân el-Bîrûnî

Hârizm ve Gazne (Gazneli Mahmud Devri)

UNESCO tarafından 'Bin Yılın Dâhisi' ilan edilen; yerin yarıçapını bugünkü değere %99 doğrulukla hesaplayan, astronom, jeolog ve antropolog.

📚 Şaheserleri: el-Âsârü'l-Bâkıye anil-Kurûni'l-Hâliye, Tahkīku Mâ li'l-Hind (Hint Araştırmaları), el-Kānûnü'l-Mes'ûdî (Astronomi), Kitâbü's-Saydene (Eczacılık).
İlmî Mirasını İncele →
İslam Medeniyeti & Fen ⏳ 980 - 1037 M. (370 - 428 H.)

İbn Sînâ (Avicenna)

Buhara, İsfahan ve Hemedan

eş-Şeyhü'r-Reîs; modern tıbbın ve İslam meşşâî felsefesinin dâhi zirvesi, 700 yıl Avrupa üniversitelerinde okutulan 'el-Kānûn fi't-Tıb' müellifi.

📚 Şaheserleri: el-Kānûn fi't-Tıb (Tıp Kanunu - 5 Cilt), Kitâbü'ş-Şifâ (18 Ciltlik Mantık, Fizik ve Metafizik Ansiklopedisi), en-Necât, el-İşârât ve't-Tenbîhât.
İlmî Mirasını İncele →
İslam Medeniyeti & Fen ⏳ 965 - 1040 M. (354 - 430 H.)

İbnü'l-Heysem (Alhazen)

Basra ve Kahire (Fâtımîler Devri)

Optik (Görme ve Işık) biliminin kurucusu; modern bilimsel deney metodolojisini ilk uygulayan, 'Kitâbü'l-Menâzır' müellifi büyük fizikçi.

📚 Şaheserleri: Kitâbü'l-Menâzır (Optik Kitabı - 7 Cilt), eş-Şukûk 'alâ Batlamyûs (Batlamyus Eleştirisi), Risâle fi'l-Mekân.
İlmî Mirasını İncele →
İslam Medeniyeti & Fen ⏳ 1126 - 1198 M. (520 - 595 H.)

İbn Rüşd (Averroes)

Endülüs (Kurtuba ve İşbiliye) / Muvahhidler

Avrupa Rönesansı'nı tetikleyen 'Büyük Şârih'; felsefe, tıp ve Mâlikî fıkhını meczeden 'Bidâyetü'l-Müctehid' ve 'Tehâfütü't-Tehâfüt' müellifi.

📚 Şaheserleri: Bidâyetü'l-Müctehid ve Nihâyetü'l-Muktesıd (Karşılaştırmalı Fıkıh), Tehâfütü't-Tehâfüt (Gazâlî'ye Cevap), Faslü'l-Makāl, el-Külliyyât fi't-Tıb.
İlmî Mirasını İncele →
İslam Medeniyeti & Fen ⏳ 1403 - 1474 M. (805 - 879 H.)

Ali Kuşçu

Semerkant ve İstanbul (Fatih Sultan Mehmed Devri)

Uluğ Bey'in Semerkant Rasathanesi müdürü; Fatih Sultan Mehmed tarafından İstanbul'a davet edilen Osmanlı astronomi ve matematik dehası.

📚 Şaheserleri: er-Risâletü'l-Fethiyye (Astronomi / Fatih'e İthaf), er-Risâletü'l-Muhammediyye (Matematik), Şerhu Tecrîdi'l-Kelâm, Unkūdü'z-Zevâhir.
İlmî Mirasını İncele →
Fıkıh & Usûl ⏳ 728 - 775 M. (110 - 158 H.)

İmâm Züfer b. el-Hüzeyl

Tabiîn / Kûfe ve Basra (Ebû Hanîfe Meclisi)

Ebû Hanîfe'nin en kıdemli talebesi ve Hanefî mezhebinin dört temel rüknünden biri; re'y ve kıyas metodunda asrının en keskin fakîhi.

📚 Şaheserleri: Kitâbü'l-Âsâr rivayetleri, Kıyas ve İstihsân Risâleleri, Basra Fetvaları Mecmuası.
İlmî Mirasını İncele →
Fıkıh & Usûl ⏳ 1388 - 1457 M. (790 - 861 H.)

İbnü'l-Hümâm

Memlükler Devri / Kahire ve İskenderiye (Sivas Kökenli)

Hanefî mezhebinin zirve müctehid ve muhakkiki; el-Hidâye'nin şaheser şerhi 'Fethu'l-Kadîr' ve usûl şaheseri 'et-Tahrîr' müellifi büyük allâme.

📚 Şaheserleri: Fethu'l-Kadîr li'l-Âcizi'l-Fakīr (Hidâye Şerhi - 10 Cilt), et-Tahrîr fî Usûli'l-Fıkh, el-Müsâyere fi'l-Akāidi'l-Münciye fi'l-Âhire, Zâdü'l-Fakīr.
İlmî Mirasını İncele →
Fıkıh & Usûl ⏳ 1400 - 1480 M. (803 - 885 H.)

Molla Hüsrev

Osmanlı Yükselme Devri / Edirne ve İstanbul (Fatih Devri Şeyhülislâmı)

Fatih Sultan Mehmed'in 'Zamanın Ebû Hanîfe'si' dediği hocası, Ayasofya'nın ilk müderrislerinden, Osmanlı medreselerinin başucu metni 'Dürerü'l-Hükkâm' müellifi.

📚 Şaheserleri: Dürerü'l-Hükkâm fî Şerhi Gureri'l-Ahkâm (Osmanlı Fıkıh Başyapıtı), Mir'âtü'l-Usûl fî Şerhi Mirkāti'l-Vusûl (Fıkıh Usûlü), Hâşiye 'alâ Tefsîri'l-Beyzâvî.
İlmî Mirasını İncele →
Fıkıh & Usûl ⏳ 1181 - 1262 M. (577 - 660 H.)

İzz b. Abdüsselâm

Eyyûbîler ve Memlükler / Şam ve Kahire (Sultânü'l-Ulemâ)

Sultânü'l-Ulemâ (Âlimlerin Sultanı); İslam hukuk felsefesinde 'Makāsıdü'ş-Şerîa' ve maslahat teorisini zirveye taşıyan, hükümdarlara hakkı haykıran cesur müctehid.

📚 Şaheserleri: Kavâidü'l-Ahkâm fî Mesâlihi'l-Enâm (İslam Hukuk Felsefesi), el-İşâre ile'l-Îcâz fî Ba'zi Envâi'l-İ'câz, Şeceretü'l-Maârif ve'l-Ahvâl, el-Gāye fî İhtisâri'n-Nihâye.
İlmî Mirasını İncele →
Fıkıh & Usûl ⏳ 1263 - 1328 M. (661 - 728 H.)

Takıyyüddîn İbn Teymiyye

Harran ve Şam / Memlükler Devri (Şam Kalesi)

Şeyhülislâm lakaplı dâhi müctehid; Kur'an ve Sünnet'e dönüş çağrısıyla Moğol istilasına karşı bizzat cihad eden, 'Mecmûu'l-Fetâvâ' müellifi tavizsiz âlim.

📚 Şaheserleri: Mecmûu'l-Fetâvâ (37 Cilt), Minhâcü's-Sünneti'n-Nebeviyye, Der'u Teâruzi'l-Akli ve'n-Nakl, es-Siyâsetü'ş-Şer'iyye, el-Akīdetü'l-Vâsıtıyye.
İlmî Mirasını İncele →
Fıkıh & Usûl ⏳ 1523 - 1573 M. (929 - 981 H.)

İmâm Birgivî Mehmed Efendi

Osmanlı Kanunî ve II. Selim Devri / Balıkesir ve Birgi (İzmir)

Sünnet-i Seniyye'nin tavizsiz muhafızı; rüşvet, bid'at ve yozlaşmaya karşı kalemiyle direnen, medreselerin başucu kitabı 'et-Tarîkatü'l-Muhammediyye' müellifi.

📚 Şaheserleri: et-Tarîkatü'l-Muhammediyye (Tasavvuf ve Sünnet Ahlakı), Vasiyetnâme (Birgivî Risâlesi), el-Avâmil ve İzhâr (Arapça Nahiv), Cilâü'l-Kulûb, Ziyâretü'l-Kubûr.
İlmî Mirasını İncele →
Hadis İlimleri ⏳ 671 - 742 M. (51 - 124 H.)

İbn Şihâb ez-Zührî

Tabiîn / Medîne-i Münevvere ve Şam (Emevîler Devri)

İslam tarihinde hadis-i şeriflerin resmi olarak ilk defa divanlarda toplanıp tedvin edilmesini sağlayan, Tabiîn neslinin dâhi muhaddis ve fakihi.

📚 Şaheserleri: Tedvînü'l-Hadîs (İlk Hadis Mecmuaları), Kitâbü'l-Megāzî (Siyer Risâlesi), ez-Zühriyyât.
İlmî Mirasını İncele →
Hadis İlimleri ⏳ 716 - 778 M. (97 - 161 H.)

Süfyân es-Sevrî

Tebeu't-Tabiîn / Kûfe, Mekke ve Basra

Emîrü'l-Mü'minîn fi'l-Hadîs (Hadis İlminin Müminler Emiri); bağımsız ictihad sahibi büyük fakih, zühd ve takva timsali muazzam kutup.

📚 Şaheserleri: el-Câmiu'l-Kebîr fi'l-Hadîs, el-Câmiu's-Sagîr, Tefsîru Süfyân es-Sevrî, Kitâbü'l-Ferâiz.
İlmî Mirasını İncele →
Hadis İlimleri ⏳ 736 - 797 M. (118 - 181 H.)

Abdullah b. el-Mübarek

Horasan / Merv ve Şam (Sınır Boyları Mücahidi)

Hem Emîrü'l-Mü'minîn fi'l-Hadîs hem de gaza meydanlarının korkusuz mücahidi; cömertlik, zühd ve fıkıh mektebinin benzersiz numunesi.

📚 Şaheserleri: Kitâbü'z-Zühd ve'r-Rekāik (İslam tarihinin ilk zühd kitabı), Kitâbü'l-Cihâd, el-Müsned, Kitâbü'l-Birr ve's-Sıla.
İlmî Mirasını İncele →
Hadis İlimleri ⏳ 884 - 965 M. (270 - 354 H.)

İbn Hibbân el-Büstî

Sicistan (Büst), Semerkant, Nişabur ve Kahire

Hadis sınıflandırmasında devrim yapan 'Sahîh-i İbn Hibbân' (et-Tekāsîm ve'l-Envâ') müellifi, cerh-ta'dil ve rical ilminin büyük pîri.

📚 Şaheserleri: el-Müsnedü's-Sahîh (et-Tekāsîm ve'l-Envâ' / Sahîh-i İbn Hibbân), Kitâbü's-Sikāt, Kitâbü'l-Mecrûhîn mine'l-Muhaddisîn, Ravzatü'l-Ukalâ ve Nüzhetü'l-Fuzalâ.
İlmî Mirasını İncele →
Hadis İlimleri ⏳ 918 - 995 M. (306 - 385 H.)

İmâm Dârekutnî

Bağdat ve Mısır / İlel İlminin Zirvesi

Hadislerin gizli illetlerini (İlelü'l-Hadîs) tespit eden en büyük dâhi muhaddis; 'Sünen-i Dârekutnî' müellifi ve kıraat allâmesi.

📚 Şaheserleri: Sünen-i Dârekutnî (Ahkâm Hadisleri), el-İlelü'l-Vâride fi'l-Ehâdîsi'n-Nebeviyye (11 Cilt), el-İlzâmât ve't-Tetebbu', Kitâbü'n-Nükāt ve'l-Etrâf.
İlmî Mirasını İncele →
Tefsir & Kur'an ⏳ 642 - 722 M. (21 - 104 H.)

Mücâhid b. Cebr

Tabiîn / Mekke-i Mükerreme (Mekke Tefsir Mektebi)

Tercümânü'l-Kur'ân Hz. İbn Abbas'ın en büyük talebesi; Kur'an'ı üç defa ayet ayet arz ederek tefsir eden Tabiîn tefsirinin kurucu imamı.

📚 Şaheserleri: Tefsîru Mücâhid (Günümüze ulaşan en eski tefsir külliyatı), Ahkâmü'l-Kur'ân rivayetleri.
İlmî Mirasını İncele →
Tefsir & Kur'an ⏳ 1350 - 1429 M. (751 - 833 H.)

Şemsüddîn İbnü'l-Cezerî

Şam, Kahire, Bursa (Yıldırım Bayezid Devri) ve Şiraz

Kıraat ve Tecvid ilminin tartışmasız kutbu ve hâtemi; 'en-Neşr fi'l-Kırââti'l-Aşr' ile On Kıraat ilmini zirveye taşıyan büyük Şeyhü'l-Kurrâ.

📚 Şaheserleri: en-Neşr fi'l-Kırââti'l-Aşr (Kıraat Ansiklopedisi), Tayyibetü'n-Neşr (Manzume), el-Mukaddimetü'l-Cezeriyye (Tecvid Klasiği), Gāyetü'n-Nihâye fî Tabakāti'l-Kurrâ.
İlmî Mirasını İncele →
Tefsir & Kur'an ⏳ 1490 - 1574 M. (896 - 982 H.)

Şeyhülislâm Ebussuûd Efendi

Osmanlı Zirve Devri (Kanunî Sultan Süleyman Devri Şeyhülislâmı)

Otuz yıl Osmanlı şeyhülislâmlığı yapan, şer'î hukukla örfî hukuku mezceden, belagat zirvesi tefsir 'İrşâdü'l-Akli's-Selîm' müellifi cihan allâmesi.

📚 Şaheserleri: İrşâdü'l-Akli's-Selîm ilâ Mezâye'l-Kitâbi'l-Kerîm (Ebussuûd Tefsiri), Ma'rûzât (Hukuk Kanunnamesi), Fetâvâ-yı Ebussuûd, Dûânâme.
İlmî Mirasını İncele →
Tefsir & Kur'an ⏳ 1802 - 1854 M. (1217 - 1270 H.)

Şihâbüddîn el-Âlûsî

Osmanlı Devri / Bağdat Müftülüğü

Son asırların en kapsamlı rivayet ve dirayet tefsiri olan 30 ciltlik 'Rûhu'l-Meânî' müellifi, Bağdat müftüsü büyük allâme.

📚 Şaheserleri: Rûhu'l-Meânî fî Tefsîri'l-Kur'âni'l-Azîm ve's-Seb'i'l-Mesânî (30 Cilt), Neşvetü'ş-Şümûl, Garâibü'l-İgtirâb.
İlmî Mirasını İncele →
Tefsir & Kur'an ⏳ 1879 - 1973 M. (1296 - 1393 H.)

Muhammed et-Tâhir b. Âşûr

Tunus / Zeytûne Üniversitesi Rektörü ve Mâlikî Başmüftüsü

Modern çağın en büyük müfessir ve fakihlerinden; 30 ciltlik 'et-Tahrîr ve't-Tenvîr' tefsiri ve 'Makāsıdü'ş-Şerîa' şaheseriyle İslam düşüncesine yön veren müceddid.

📚 Şaheserleri: et-Tahrîr ve't-Tenvîr (30 Ciltlik Çağdaş Tefsir), Makāsıdü'ş-Şerîati'l-İslâmiyye (İslam Hukukunun Gayeleri), Uleyse ve Mesnevî Şerhleri.
İlmî Mirasını İncele →
Kelâm & Akîde ⏳ 1028 - 1085 M. (419 - 478 H.)

İmâmü'l-Haremeyn el-Cüveynî

Nişabur, Mekke ve Medine / Selçuklular Devri (Nizâmiye Medresesi)

İmâmü'l-Haremeyn (Mekke ve Medine'nin İmamı); Nizâmiye Medresesi başmüderrisi, İmâm Gazâlî'nin üstadı, Eş'arî kelâmının ve usûl-i fıkhın büyük dâhisi.

📚 Şaheserleri: Kitâbü'l-İrşâd ilâ Kavâtıı'l-Edille fî Usûli'l-İ'tikād, el-Burhân fî Usûli'l-Fıkh, el-Akīdetü'n-Nizâmiyye, Gıyâsü'l-Ümem (Siyaset Teorisi), el-Verekāt.
İlmî Mirasını İncele →
Kelâm & Akîde ⏳ 935 - 1025 M. (324 - 415 H.)

Kādî Abdülcebbâr

Hemedan ve Rey / Büveyhîler Devri (Kādılkudât)

Mutezile kelâm mektebinin son büyük temsilcisi ve sistemleştiricisi; 20 ciltlik dev kelâm ansiklopedisi 'el-Mugnî' müellifi Kādılkudât.

📚 Şaheserleri: el-Mugnî fî Ebvâbi't-Tevhîd ve'l-Adl (20 Cilt), Şerhu'l-Usûli'l-Hamse, Tesbîtü Delâili'n-Nübüvve, el-Muhtasar fî Usûli'd-Dîn.
İlmî Mirasını İncele →
Kelâm & Akîde ⏳ 1407 - 1459 M. (810 - 863 H.)

Hızır Bey Çelebi

Osmanlı Devri / Sivrihisar, Bursa ve İstanbul'un İlk Kadısı

İstanbul'un ilk kadısı ve belediye başkanı; Fatih Sultan Mehmed'i bir Rum mimarla muhakeme edip eşit tutan adalet sembolü, meşhur 'el-Kasîdetü'n-Nûniyye' müellifi kelâmcı.

📚 Şaheserleri: el-Kasîdetü'n-Nûniyye (Kelâm Manzumesi), Tefsîr-i Yâsîn, Tezkiretü'l-Ulemâ ve Hâşiyeler.
İlmî Mirasını İncele →
Kelâm & Akîde ⏳ 1524 - 1606 M. (930 - 1014 H.)

Mullâ Alî el-Kārî

Herat ve Mekke-i Mükerreme (Haremeyn Allâmesi)

Harem-i Şerif'in dâhi muhakkiki; Ebû Hanîfe'nin 'el-Fıkhü'l-Ekber'ine yazdığı şerh ve 'Mirkātü'l-Mefâtîh' ile akâid ve hadiste otorite olan velî âlim.

📚 Şaheserleri: Şerhu'l-Fıkhi'l-Ekber (Ehl-i Sünnet Akâidi), Mirkātü'l-Mefâtîh Şerhu Mişkâti'l-Mesâbîh (11 Cilt), el-Esrârü'l-Merfûa fi'l-Ahbâri'l-Mevzûa, Şerhu'ş-Şifâ.
İlmî Mirasını İncele →
Tasavvuf & Ahlak ⏳ 713 - 801 M. (95 - 185 H.)

Râbiatü'l-Adeviyye

Basra / Tabiîn Dönemi (İlahi Aşkın Öncüsü)

İslam tasavvufunda cennet arzusu veya cehennem korkusunun ötesinde, sırf Allah rızası ve karşılıksız 'İlahi Aşk' mektebinin timsali büyük hanım veli.

📚 Şaheserleri: İlahi Aşk Münâcâtları ve Hikmetli Şiirler Külliyatı.
İlmî Mirasını İncele →
Tasavvuf & Ahlak ⏳ 804 - 874 M. (188 - 261 H.)

Bâyezîd-i Bistâmî

Horasan / Bistam (Sultânü'l-Ârifîn)

Sultânü'l-Ârifîn (Âriflerin Sultanı); nefsi tezkiye ve fenâfillâh mertebesinin doruk noktası, tasavvufta 'sekir' ve ilahi aşk vadisinin kutbu.

📚 Şaheserleri: Kelimâtü Bâyezîd (Ârifane Hikmetler ve Şathiyyât Şerhleri).
İlmî Mirasını İncele →
Tasavvuf & Ahlak ⏳ 986 - 1072 M. (376 - 465 H.)

Ebû'l-Kāsım el-Kuşeyrî

Horasan / Nişabur (Sünnî Tasavvufun Mimarı)

Tasavvufun anayasası kabul edilen meşhur 'er-Risâletü'l-Kuşeyriyye' müellifi; tasavvufu Kitap ve Sünnet temeline oturtan büyük mürşid ve kelâmcı.

📚 Şaheserleri: er-Risâletü'l-Kuşeyriyye fî İlmi't-Tasavvuf, Letâifü'l-İşârât (İşârî Tefsir), et-Tahbîr fi't-Tezkîr, Tertîbü's-Sülûk.
İlmî Mirasını İncele →
Tasavvuf & Ahlak ⏳ 1093 - 1166 M. (486 - 562 H.)

Hâce Ahmed Yesevî (Pîr-i Türkistân)

Sayram ve Yesi (Türkistan / Kazakistan)

Pîr-i Türkistân; Türk dünyasının İslam'la yoğrulmasını sağlayan manevi ata, 'Dîvân-ı Hikmet' ile Anadolu'nun fethini hazırlayan ulu pîr.

📚 Şaheserleri: Dîvân-ı Hikmet (Türk Tasavvuf Edebiyatının İlk Şaheseri), Fakrnâme, Risâle fî Âdâbi't-Tarîkat.
İlmî Mirasını İncele →
Tasavvuf & Ahlak ⏳ 1389 - 1459 M. (792 - 863 H.)

Akşemseddîn Mehmed Şemseddîn

Şam, Ankara, Göynük ve İstanbul (Fethin Manevi Mimarı)

Fatih Sultan Mehmed'in mürşidi ve fethin manevi fatihi; Ebû Eyyûb el-Ensârî'nin kabrini keşfeden, mikrobu Pasteur'den 4 asır önce tarif eden hekim ve veli.

📚 Şaheserleri: Maddetü'l-Hayât (Tıp ve Mikrop Nazariyesi), Kitâbü't-Tıb, Hall-i Müşkilât, Risâletü'n-Nûriyye, Makāmât-ı Evliyâ.
İlmî Mirasını İncele →
Tarih & Siyer ⏳ 747 - 823 M. (130 - 207 H.)

İmâm Vâkıdî

Medîne-i Münevvere ve Bağdat (Abbasîler Devri Kādısı)

Gazve ve seriyyeleri adım adım araştırıp haritalandıran ilk büyük megāzî otoritesi; meşhur 'Kitâbü'l-Megāzî' ve 'Fütûhu'ş-Şâm' müellifi.

📚 Şaheserleri: Kitâbü'l-Megāzî (Siyer ve Gazveler Şaheseri - 3 Cilt), Fütûhu'ş-Şâm, Fütûhu'l-Irâk, Târîhu'r-Ridde.
İlmî Mirasını İncele →
Tarih & Siyer ⏳ 1274 - 1348 M. (673 - 748 H.)

Şemsüddîn ez-Zehebî

Dımaşk (Şam) ve Mısır / Memlükler Devri

İslam tarihçiliğinin ve rical tenkidinin en büyük muhakkiki; 25 ciltlik 'Siyeru A'lâmi'n-Nübelâ' ve 50 ciltlik 'Târîhu'l-İslâm' müellifi cihan allâmesi.

📚 Şaheserleri: Siyeru A'lâmi'n-Nübelâ (25 Cilt Biyografi Şaheseri), Târîhu'l-İslâm ve Vefeyâtü'l-Meşâhîr ve'l-A'lâm (50 Cilt), Mîzânü'l-İ'tidâl fî Nakdi'r-Ricâl, Tezkiretü'l-Huffâz, el-Kebâir.
İlmî Mirasını İncele →
Tarih & Siyer ⏳ 1470 - 1554 M. (875 - 961 H.)

Pîrî Reis

Osmanlı İmparatorluğu / Gelibolu, Akdeniz ve Hint Okyanusu

Dünya denizcilik tarihinin zirvesi; 1513 tarihli esrarlı Dünya Haritası'nı çizen ve Akdeniz'in kılavuzu 'Kitâb-ı Bahriye' müellifi Osmanlı amirali ve coğrafyacısı.

📚 Şaheserleri: Kitâb-ı Bahriye (Denizcilik Ansiklopedisi ve Akdeniz Kılavuzu), 1513 Dünya Haritası, 1528 Dünya Haritası.
İlmî Mirasını İncele →
Tarih & Siyer ⏳ 1400 - 1484 M. (803 - 889 H.)

Âşıkpaşazâde Derviş Ahmed Âşıkî

Osmanlı Kuruluş ve Yükselme Devri / Amasya, Üsküp ve İstanbul

İlk yerli Osmanlı tarihçisi; Osmanlı Devleti'nin kuruluşunu gazilerin ve ahîlerin dilinden destansı bir üslupla kaydeden 'Tevârîh-i Âl-i Osmân' müellifi.

📚 Şaheserleri: Tevârîh-i Âl-i Osmân (Osmanoğullarının Tarihi), Menâkıb-ı Âl-i Osmân.
İlmî Mirasını İncele →
İslam Medeniyeti & Fen ⏳ 721 - 815 M. (103 - 200 H.)

Câbir b. Hayyân (Geber)

Horasan ve Kûfe (Ca'fer-i Sâdık Talebesi / Abbasîler)

Modern kimyanın babası; damıtma imbiğini, kristalleşmeyi, hidroklorik, sülfürik ve nitrik asitleri (kezzap) dünyaya hediye eden dâhi bilim insanı.

📚 Şaheserleri: Kitâbü'l-Kimyâ, Kitâbü's-Seb'în (Yetmiş Kitap), Sandûku'l-Hikme, Kitâbü'l-Havâssi'l-Kebîr.
İlmî Mirasını İncele →
İslam Medeniyeti & Fen ⏳ 1136 - 1206 M. (530 - 602 H.)

Ebû'l-İzz el-Cezerî

Cizre ve Diyarbakır (Artuklu Sarayı Başmühendisi)

Sibernetik ve robotik biliminin dünyadaki kurucusu; otomatik su saatleri, krank mili ve ilk programlanabilir insansı robotları tasarlayan mühendislik dehası.

📚 Şaheserleri: Kitâb fî Ma'rifeti'l-Hiyeli'l-Hendesiyye (Olağanüstü Mekanik Araçların Bilgisi Kitabı).
İlmî Mirasını İncele →
İslam Medeniyeti & Fen ⏳ 936 - 1013 M. (325 - 404 H.)

Ebü'l-Kāsım ez-Zehrâvî (Abulcasis)

Endülüs / Medînetüzzehrâ ve Kurtuba (Endülüs Emevîleri)

Modern cerrahinin babası; ameliyatlarda kedi bağırsağını dikiş ipi yapan ve 200'den fazla cerrahi alet icat eden 30 ciltlik 'et-Tasrîf' müellifi deha hekim.

📚 Şaheserleri: et-Tasrîf limen Aceze ani't-Te'lîf (30 Ciltlik Cerrahi ve Tıp Ansiklopedisi).
İlmî Mirasını İncele →
İslam Medeniyeti & Fen ⏳ 1213 - 1288 M. (607 - 687 H.)

İbnü'n-Nefîs

Dımaşk (Şam) ve Kahire / Memlükler Devri Nâsırî Hastanesi Başhekimi

Küçük kan dolaşımını (pulmoner dolaşım) William Harvey ve Servetus'tan 300 yıl önce keşfeden tıp dâhisi ve fıkıh âlimi.

📚 Şaheserleri: Şerhu Teşrîhi'l-Kānûn (Küçük Kan Dolaşımının Keşfi), eş-Şâmil fi's-Sınâati't-Tıbbiyye (Devasa Tıp Ansiklopedisi), el-Mûcez fi't-Tıb.
İlmî Mirasını İncele →
İslam Medeniyeti & Fen ⏳ 1490 - 1588 M. (895 - 996 H.)

Mimar Sinan (Koca Sinan)

Osmanlı Cihan Devleti / İstanbul (Kanunî, II. Selim ve III. Murad Devirleri)

Dünya mimarlık ve mühendislik tarihinin zirvesi; Selimiye, Süleymaniye ve Şehzadebaşı şaheserleriyle tevhid akidesini taşta ebedileştiren Ser-mi'mârân-ı Hâssa.

📚 Şaheserleri: Edirne Selimiye Camii, İstanbul Süleymaniye Camii ve Külliyesi, Şehzadebaşı Camii, Mağlova Su Kemeri, Mostar Köprüsü (talebeleri eliyle), Tezkiretü'l-Bünyân.
İlmî Mirasını İncele →

«Âlimin abide üstünlüğü, dolunay gecesinde ayın diğer yıldızlara olan parlaklık ve aydınlatma üstünlüğü gibidir. Şüphesiz âlimler, peygamberlerin vârisleridir.»

(Ebû Dâvûd, İlim, 1; Tirmizî, İlim, 19; İbn Mâce, Mukaddime, 17)