21 Cemaziyelevvel 1448 (٢١ جُمَادَى الأولَى ١٤٤٨ هـ) | 2 Kasım 2026, Pazartesi
«بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ» — Esselâmü Aleyküm ve Rahmetullâh
F

Fıkıh ve İslâm Hukuk İlmi

fikih
Kavramın Orijinal Arapça İmlâsı:
الفِقْه
📌 Temel Tanım & Istılah Mânâsı:

İslam dininin amelî ve hukukî hükümlerini tafsîlî delillerinden (Kur'an, Sünnet, İcma, Kıyas) çıkarıp bilme ilmi.

📖 Dinî, Fıkhî ve Ahlâkî Boyutları

Fıkıh lügatte bir şeyi derinlemesine kavramak, ince anlayış demektir. İmâm-ı Â'zam Ebû Hanîfe fıkhı 'Kişinin lehine ve aleyhine olan hükümleri bilmesidir' şeklinde tarif etmiştir. Fıkıh ilmi ibadetler (namaz, oruç, zekat, hac), muamelat (ticaret, borçlar, evlilik, miras) ve ukubat (ceza hukuku) bölümlerinden oluşur.

İslam medeniyetinin omurgası olan fıkıh ilmi, sahabe ve müctehid imamların gayretleriyle sistematik bir hukuk disiplini haline gelmiştir. Dört büyük mezhep (Hanefî, Mâlikî, Şâfiî, Hanbelî) bu ilmin zengin metodolojik ekolleridir.
📖 Kur'ân-ı Kerîm Referansları: Tevbe 122; Nahl 43
🔗 İlgili Kavramlar: Şeriat Usûl-i Fıkıh İctihad Mezhep Müftü

📚 Fikih Alanından Diğer Kavramlar

[Ş] الشُّفْعَة

Şüf’a Hakkı

Taşınmaz bir malın satılması durumunda, ortak veya bitişik komşunun o malı aynı bedelle öncelikle satın alma şer'î hakkı.

Maddeyi Oku →
[O] الصَّوْم

Oruç (es-Savm) ve Nefis Terbiyesi

İslam'ın beş şartından biri; imsak vaktinden iftar vaktine kadar ibadet niyetiyle yeme, içme ve nefsani arzulardan uzak durmak.

Maddeyi Oku →
[V] وِلَايَة

Velâyet

Bir kimsenin başkası üzerinde şer'an tasarrufta bulunma, onu temsil etme ve koruma hakkı ve sorumluluğu.

Maddeyi Oku →
[İ] الاجْتِهَاد

İctihâd ve Müctehidlik

Hakkında kesin âyet ve hadis bulunmayan yeni meselelerde, İslâm hukukçusunun şer'î delillerden hüküm çıkarmak için gayret sarf etmesi.

Maddeyi Oku →
← Tüm İslam Ansiklopedisi Fihristine Dön