21 Cemaziyelevvel 1448 (٢١ جُمَادَى الأولَى ١٤٤٨ هـ) | 2 Kasım 2026, Pazartesi
«بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ» — Esselâmü Aleyküm ve Rahmetullâh
M

Mezhep ve Fıkhî Ekoller

fikih
Kavramın Orijinal Arapça İmlâsı:
المَذْهَب
📌 Temel Tanım & Istılah Mânâsı:

Dinin inanç veya ibadet esaslarını anlamak ve uygulamak üzere müctehid âlimlerin vazettiği metodolojik ekol ve yol.

📖 Dinî, Fıkhî ve Ahlâkî Boyutları

Mezhep; gidilen yol ve benimsenen fikir demektir. Dini ıstılahta dinin furuâtına (ayrıntılarına) ait amelî hükümlerde yetkili müctehid imamların Kur'an ve Sünnet'ten çıkardıkları içtihatlar bütünüdür. İtikadda iki hak mezhep (Mâtürîdiyye ve Eş'ariyye), amelde ise dört hak mezhep (Hanefî, Mâlikî, Şâfiî, Hanbelî) Ehl-i Sünnet omurgasını teşkil eder.

Mezhepler dinde ayrılık değil; coğrafya, örf ve beşerî şartların farklılığına Kur'an ve Sünnet'in sunduğu ilahî zenginlik ve kolaylıktır. 'Ümmetimin âlimlerinin ictihad ihtilafı rahmettir' hadisi bu genişliği ifade eder.
📖 Kur'ân-ı Kerîm Referansları: Nisâ 59; Nahl 43
🔗 İlgili Kavramlar: Hanefî Şâfiî Mâlikî Hanbelî İctihad Müctehid Ehl-i Sünnet

📚 Fikih Alanından Diğer Kavramlar

[V] الوَقْف

Vakıf Medeniyeti ve Hayrat Şuuru

Mülk sahibi olan kişinin malını Allah rızası için kamu yararına ebediyen tahsis ederek satılmasını ve miras kalmasını önlemesi.

Maddeyi Oku →
[A] الأَحْكَام الخَمْسَة

Ahkâm-ı Hamse (Beş Şer'î Hüküm)

Mükelleflerin fiillerine bağlanan beş temel dinî hüküm kategorisi: Vâcip/Farz, Mendûp, Mübâh, Mekrûh ve Harâm.

Maddeyi Oku →
[K] الأُضْحِيَّة

Kurban ve İsmâilî Teslimiyet

Allah'a yakınlaşmak maksadıyla ibadet niyetiyle kurban bayramı günlerinde belirlenmiş hayvanları usûlüne göre kesmek.

Maddeyi Oku →
[İ] اِسْتِصْحَاب

İstıshâb

Aksine bir delil bulunmadıkça, daha önce varlığı sabit olan bir durumun aynen devam ettiğine hükmetme kaidesi.

Maddeyi Oku →
← Tüm İslam Ansiklopedisi Fihristine Dön