21 Cemaziyelevvel 1448 (٢١ جُمَادَى الأولَى ١٤٤٨ هـ) | 2 Kasım 2026, Pazartesi
«بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ» — Esselâmü Aleyküm ve Rahmetullâh
Ö

Ölçü ve Tartıda Adalet (el-Mîzân)

ahlak
Kavramın Orijinal Arapça İmlâsı:
إِيفَاءُ المِكْيَال وَالمِيزَان
📌 Temel Tanım & Istılah Mânâsı:

Ticari muamelelerde ölçü ve tartıyı tam yapmak; kul hakkına girmemek ve ticaret ahlakını muhafaza etmek.

📖 Dinî, Fıkhî ve Ahlâkî Boyutları

İslamiyet ticareti ibadet şuuruyla helal kılmış; ancak ölçü ve tartıda hile yapmayı en büyük kul hakkı ve toplumsal çöküş sebebi saymıştır. Mutaffifîn Sûresi 'Veyl olsun (yazıklar olsun) ölçüde ve tartıda hile yapanlara!' âyetleriyle başlar.

Hz. Şuayb'ın (a.s.) Medyen kavmi ölçü ve tartıda hile yaptıkları için helak edilmiştir. Efendimiz 'Doğru ve güvenilir tüccar; peygamberler, sıddıklar ve şehitlerle beraberdir' buyurarak İslâm iktisadının ahlakî temelini atmıştır.
📖 Kur'ân-ı Kerîm Referansları: Mutaffifîn 1-3; İsrâ 35; Rahmân 7-9
🔗 İlgili Kavramlar: Ticaret Ahlakı Helal Kazanç Mutaffifîn Hakkaniyet

📚 Ahlak Alanından Diğer Kavramlar

[V] وَحْدَة الوُجُود

Vahdet-i Vücûd

Hakiki ve mutlak varlığın yalnızca Allah Teâlâ’ya ait olduğunu, masivanın (yaratılmışların) ise O’nun tecellilerinden ibaret bulunduğunu savunan irfani meşrep.

Maddeyi Oku →
[İ] العِلْم

İlim ve Ma'rifet

Bir şeyin hakikatini delillere dayalı olarak kavramak; Kur'an ve kâinat âyetlerini idrak ederek cehaleti ortadan kaldırmak.

Maddeyi Oku →
[G] غِيبَة

Gıybet

Bir Müslümanın arkasından, duyduğu zaman hoşlanmayacağı bir kusurunu doğru dahi olsa başkalarına söylemek.

Maddeyi Oku →
[T] التَّوْبَة وَالاسْتِغْفَار

Tevbe ve İstiğfar (et-Tevbe)

İşlenen günah veya hatadan dolayı derin pişmanlık duyarak vazgeçmek ve bağışlanma dileğiyle Allah'a yönelmek.

Maddeyi Oku →
← Tüm İslam Ansiklopedisi Fihristine Dön