⚖️ Hadis Usûlü (Kavâidü't-Tahdîs)

Hadis Usûlü & Istılahlar Rehberi

İslam medeniyetinin geliştirdiği en köklü ve eşsiz tenkit yöntemi olan Hadis Usûlü; bir rivayetin Resûl-i Ekrem'e (s.a.v.) aidiyetini, râvilerin güvenilirlik şartlarını ve metin tutarlılığını inceleyen ilahi bir emanet ilmidir.

🔬 Bir Hadis-i Şerifin Anatomik Yapısı

1. İsnâd (السَّنَد)

Hadis metnini ilk söyleyen veya nakleden zâta (Resûlullah s.a.v.) kadar ulaştıran râvîler zinciridir. Abdullah b. Mübârek şöyle buyurmuştur: «İsnâd dindendir; isnâd olmasaydı dileyen dilediğini söylerdi.»

2. Metin (المَتْن)

İsnad zincirinin nihayete erdiği yerde başlayan, Resûlullah'ın (s.a.v.) sözünü, fiilini ya da sahâbînin tasvir ettiği olayı ifade eden asıl metindir.

Sıhhat Derecesi

Sahîh Hadis (الصَّحِيحُ)

Adalet ve zabt sahibi râvîlerin, muttasıl bir senedle, şâz ve illetli olmaksızın rivayet ettikleri, dinde kesin delil teşkil eden hadistir.

Sıhhat Derecesi

Hasen Hadis (الْحَسَنُ)

Râvîsinin zabt derecesi sahih hadisin râvîsinden biraz daha hafif olan, fakat senedinde kopukluk ve metninde illet bulunmayan, amelde delil olan hadis.

Vahiy / Kaynak

Kudsî Hadis (الْحَدِيثُ الْقُدْسِيُّ)

Manası ve muhtevası Allah Teâlâ'dan ilham/vahiy yoluyla gelen, lafız ve ifadesi ise Resûl-i Ekrem'e (s.a.v.) ait olan hadis-i şerif.

Râvî Sayısı / Kesinlik

Mütevâtir Hadis (الْمُتَوَاتِرُ)

Yalan üzere birleşmeleri aklen ve adeten imkânsız olan büyük bir topluluğun, yine kendileri gibi bir topluluktan naklettiği, kesin yakînî bilgi ifade eden hadis.

Râvî Sayısı

Âhâd Hadis (الْآحَادُ)

Mütevâtir derecesine ulaşmayan, bir, iki veya birkaç râvî tarikiyle nakledilen, şartlarına göre sahih veya hasen kabul edilip amelde hüccet olan hadis.

Hadis İlmi Terimleri

İsnâd & Sened (الْإِسْنَادُ وَالسَّنَدُ)

Hadis metnini ilk söyleyene (Resûlullah'a) ulaştıran râvîler zincirine sened; bu zinciri zikrederek hadisi nakletmeye isnad denir. Abdullah b. Mübarek: 'İsnad dindendir.'

Hadis Tenkidi

Cerh ve Ta'dîl (الْجَرْحُ وَالتَّعْدِيلُ)

Râvîlerin güvenilirlik durumlarını, hıfzlarını, ahlaklarını ve rivayet ehliyetlerini adalet ve zabt ölçüleriyle inceleyen İslam'a mahsus tarihi tenkit ilmi.

Nispet Derecesi

Merfû Hadis (الْمَرْفُوعُ)

Açıkça veya zımnen Hz. Peygamber'e (s.a.v.) nispet edilen söz, fiil veya takrir (onay) niteliğindeki hadis.

Nispet Derecesi

Mevkûf Hadis (الْمَوْقُوفُ)

İsnadı sahâbîde kalan, sahâbînin kendi sözü veya fiili olarak nakledilen rivayet.

Sıhhat Derecesi

Zayıf Hadis (الضَّعِيفُ)

Sahih ve hasen hadisin şartlarını kendisinde bulundurmayan; râvîsindeki zafiyet veya senedindeki inkıtâ sebebiyle sıhhati sabit olmayan hadis.

Hadis İlimleri Kütüphanesini Keşfedin

Temel hadis külliyatları, mübarek râviler ve sahih hadis metinleriyle araştırmanızı derinleştirin.

📚 Hadis Kitapları Kataloğu 🎙️ Müksirûn Ashâb ⭐ İmam Nevevî Kırk Hadis 🕊️ Kudsî Hadisler