22 Cemaziyelevvel 1448 (٢٢ جُمَادَى الأولَى ١٤٤٨ هـ) | 3 Kasım 2026, Salı
«بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ» — Esselâmü Aleyküm ve Rahmetullâh
İ

İcmâ'

fikih
Kavramın Orijinal Arapça İmlâsı:
إِجْمَاع
📌 Temel Tanım & Istılah Mânâsı:

Hz. Peygamber'in (s.a.v.) vefatından sonra herhangi bir asırda İslâm ümmetinin müçtehitlerinin şer'î bir hüküm üzerinde ittifak etmeleri.

📖 Dinî, Fıkhî ve Ahlâkî Boyutları

İcmâ', İslâm hukuk metodolojisinde Kur'ân ve Sünnet'ten sonra üçüncü temel şer'î delildir (Edille-i Şer'iyye). Bir hükmün icmâ ile sabit olması, onun üzerinde ümmetin ilim ehlinin yanılmayacağının garantisidir.

İcmâın Meşruiyet Delili

Resûlullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Şüphesiz benim ümmetim dalâlet (sapıklık) üzerinde birleşmez." (Tirmizî, Fiten 7; İbn Mâce, Fiten 8). Ayrıca Nisâ Sûresi 115. âyette "müminlerin yolundan başkasına uyan kimsenin cehenneme atılacağı" ihtar edilmiştir.

İcmâın Nevileri

  • Sarîh İcmâ: Asrın bütün müçtehitlerinin açıkça görüş bildirerek ittifak etmeleridir; kesin bilgi ifade eder.
  • Sükûtî İcmâ: Bir müçtehidin fetvasını duyan diğer müçtehitlerin red ve itiraz etmeyip sessiz kalmalarıyla oluşan icmâdır.
📖 Kur'ân-ı Kerîm Referansları: Nisâ 4/115, Bakara 2/143
🔗 İlgili Kavramlar: edille-i erbaa müçtehit ittifak usul-i fikih nass

📚 Fikih Alanından Diğer Kavramlar

[S] إِجْمَاع سُكُوتِي

Sükûtî İcmâ'

Bir müçtehidin içtihadını duyan diğer müçtehitlerin itiraz etmeyip susmasıyla oluşan fıkhî ittifak.

Maddeyi Oku →
[E] الأَذَان

Ezân-ı Muhammedî ve Şeâir-i İslâm

Müslümanları farz namazlara davet eden, İslâm dininin bağımsızlık ve tevhid şiarı olan mukaddes çağrı.

Maddeyi Oku →
[F] الفِقْه

Fıkıh ve İslâm Hukuk İlmi

İslam dininin amelî ve hukukî hükümlerini tafsîlî delillerinden (Kur'an, Sünnet, İcma, Kıyas) çıkarıp bilme ilmi.

Maddeyi Oku →
[H] الحَلَال وَالحَرَام

Helâl ve Harâm Hudutları

Dinin yapılmasını ve tüketilmesini serbest bıraktığı temiz şeyler (Helâl) ile kesin olarak yasakladığı çirkin fiiller (Harâm).

Maddeyi Oku →
← Tüm İslam Ansiklopedisi Fihristine Dön