21 Cemaziyelevvel 1448 (٢١ جُمَادَى الأولَى ١٤٤٨ هـ) | 2 Kasım 2026, Pazartesi
«بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ» — Esselâmü Aleyküm ve Rahmetullâh
C

Cihâd ve İ'lâ-yi Kelimetillâh

ahlak
Kavramın Orijinal Arapça İmlâsı:
الجِهَاد
📌 Temel Tanım & Istılah Mânâsı:

Allah yolunda tüm imkânlarla gayret göstermek; nefsin hevasına, zulme ve batıla karşı hakikati tebliğ ve müdafaa etmek.

📖 Dinî, Fıkhî ve Ahlâkî Boyutları

Cihâd kelimesi 'cehd' kökünden gelir; bütün gücünü sarf etmek, gayret göstermek ve zorluklara göğüs germek demektir. Batı medyasının daraltıcı 'kutsal savaş' algısının aksine İslâm'da cihad çok katmanlı evrensel bir ahlakî hamledir.

Efendimiz (s.a.v.) cihadı derecelendirmiştir: En büyük cihad (Cihâd-ı Ekber), insanın kendi nefsi, kibri ve günahlarıyla mücahedesidir («Hakiki mücahid nefsiyle cihad edendir»). İkinci basamak ilim, fikir ve hikmetle İslâm'ı tebliğdir (Kalem ve lisan cihadı). Üçüncü merhale ise vatanı, dini ve mazlumları zalimlere karşı silahla müdafaa etmektir (Kıtal). Cihadın nihai gayesi ganimet veya toprak değil, yeryüzünde fitneyi önleyip ilahî adaleti ikame etmektir (İ'lâ-yi Kelimetillâh).
📖 Kur'ân-ı Kerîm Referansları: Tevbe 41, 111; Hac 39; Ankebût 69
🔗 İlgili Kavramlar: Mücahede Cihad-ı Ekber Ribat Şehadet

📚 Ahlak Alanından Diğer Kavramlar

[D] الدُّعَاء

Duâ ve Münâcât

Kulun acziyetini ve fakirliğini itiraf ederek Yüce Yaratıcı'ya yönelmesi, O'ndan yardım, af ve lütuf niyaz etmesi.

Maddeyi Oku →
[A] العَدْل

Adalet (el-Adl)

Her şeyi yerli yerine koymak, hak sahibine hakkını eksiksiz vermek; zulüm ve haksızlıktan mutlak surette uzak durmak.

Maddeyi Oku →
[Z] الزُّهْد

Zühd ve Kalbî İstiğnâ

Dünyaya ve maddeye kalben bağlanmamak; servet ve makamı elde tutsa dahi kalbe sokmamak ve âhirete yönelmek.

Maddeyi Oku →
[S] سَيْر وَ سُلُوك

Seyr-i Sülûk

Manevi yolcunun (sâlik) nefsini kötülüklerden arındırıp ahlak-ı hamîdeye ve marifetullaha ulaşma yolculuğu.

Maddeyi Oku →
← Tüm İslam Ansiklopedisi Fihristine Dön