Yeminler üçe ayrılır; geleceğe dair bağlayıcı olan mün'akide yemin bozulursa keffâret gerekir.
1. Yemîn-i Lağv: Ağız alışkanlığıyla bilerek kastetmeksizin 'vallahi, billahi' demek veya doğru zannederek yanlış yere yemin etmektir; günahı ve keffâreti yoktur. 2. Yemîn-i Gamûs: Geçmişte olmuş veya olmamış bir şey için bilerek yalan yere yapılan yemindir; büyük günahtır, keffâret ile temizlenmez, kul hakkı varsa ödenmeli ve tevbe edilmelidir. 3. Yemîn-i Mün'akide: Gelecekte bir şeyi yapmaya veya yapmamaya dair bağlayıcı yemindir; bozulduğunda keffâret gerekir.
Bozulan yeminin keffâreti: On fakiri doyurmak veya giydirmektir; buna güç yetmezse üç gün oruç tutulur.
Kur'an-ı Kerim'de (Mâide 89) belirtilen yemin keffâreti: Mükellef önce on yoksulu sabah-akşam doyurur veya on fakire birer fıtır sadakası bedeli verir, yahut on fakiri giydirir. Bunlara maddi gücü yetmeyen kimse ise peş peşe ara vermeden üç gün oruç tutar. Zengin kimsenin para vermeyip oruç tutması caiz değildir.
📖Delil & Dayanak: Mâide Sûresi, 89. Âyet
Yemin, Adak ve Keffâret İlmihali
Adak (Nezir) Çeşitleri ve Yerine Getirilmesi
⚖️ Vâcip
Dinen farz veya vâcip cinsinden bir ibadeti yapmayı adayan kimsenin adağını yerine getirmesi vâciptir.
Adak ikiye ayrılır: 1. Mutlak Adak (Şarta bağlı olmayan): 'Allah için şu kadar namaz kılacağım' gibi; derhal yerine getirilmesi vâciptir. 2. Şartlı Adak: 'Hastam iyileşirse bir kurban keseceğim' gibi; şart gerçekleştiğinde adağı yerine getirmek farz/vâcip olur. Şart gerçekleşmeden önce adak yerine getirilmez.
📖Delil & Dayanak: Hac Sûresi, 29. Âyet; Buhârî, Eymân, 26
Yemin, Adak ve Keffâret İlmihali
Adak Kurbanının Etinden Kimler Yiyemez?
⚖️ Vâcip (Yemeleri Haramdır)
Adak kurbanının etinden adakta bulunan kişi, eşi, çocukları, torunları, anne ve babası yiyemez.
Adak kurbanının etinin tamamı yoksullara dağıtılmalıdır. Adak sahibi, usûlü (anne, baba, dede, nine), fürûu (çocuklar ve torunlar) ve zengin olan kimseler bu etten yiyemezler. Şayet yerlerse yedikleri miktarın piyasa bedelini fakirlere sadaka olarak vermeleri vâciptir.
📖Delil & Dayanak: el-Hidâye; İbn Âbidîn, Reddü'l-Muhtâr
Yemin, Adak ve Keffâret İlmihali
Günah Olan Bir Hususta Yemin Etmek ve Adakta Bulunmak
⚖️ Bozmak Vâcip + Keffâret Gerekir
Günah veya haram bir şeyi yapmaya yemin eden kimsenin yeminini bozması ve keffâret vermesi farzdır.
Bir kimse akrabasıyla görüşmemeye, haram işlemeye veya bir farzı terk etmeye yemin ederse o yemini tutması haramdır. Derhal o haramdan vazgeçmeli, emredilen hayrı yapmalı ve yeminini bozduğu için yemin keffâreti vermelidir. Efendimiz 'Kim bir şeye yemin eder de ondan daha hayırlısını görürse, hayırlı olanı yapsın ve yeminine keffâret versin' buyurmuştur.
Yemin yalnızca Allah Teâlâ'nın adı veya sıfatlarıyla yapılır; mahlukata yemin etmek mekruhtur.
Yemin 'Vallahi, Billahi, Tallahi' veya 'Rahmân'a andolsun' gibi Allah'ın isim ve zâtî sıfatlarıyla yapılır. Kâbe, Kur'an, peygamber, ana-baba, başım hakkı için gibi mahlukata yemin etmek Ehl-i Sünnet fıkhında tahrîmen mekruh görülmüştür. Efendimiz 'Yemin eden ancak Allah adına yemin etsin veya sussun' buyurmuştur.
Sosyal Medya Kartı Oluşturucu 1000x1000 PNG