✨ 14 ASIRLIK MEDENİYET HAFIZASI • 571 - 1924 M.

İnteraktif Siyer & İslam Tarihi Zaman Tüneli

Kâinatın Efendisi Hz. Muhammed'in (s.a.v.) kutlu siretinden Dört Hulefâ-i Râşidîn devrine; Emevî, Abbâsî, Endülüs, Selçuklu ve Osmanlı cihan devletine uzanan dönüm noktalarını keşfedin.

⏳ 265 Tarihî Dönüm Noktası

🏛️ 9 Büyük Medeniyet Çağı

📜 14 Asırlık Kesintisiz Zaman Çizelgesi

Tüm Dönemler 571 - 1924 M. 265 Asr-ı Saâdet 571 - 632 M. 23 Hulefâ-i Râşidîn 632 - 661 M. 17 Emevîler Dönemi 661 - 750 M. 14 Abbâsîler & Altın Çağ 750 - 1258 M. 15 Endülüs Medeniyeti 756 - 1492 M. 13 Selçuklular & Anadolu 1040 - 1308 M. 13 Eyyûbîler & Memlükler 1171 - 1517 M. 10 Osmanlı Cihan Devleti 1299 - 1924 M. 30

📍 İlim Havzaları:

Sıralama: Kronolojik (Eskiden Yeniye) Yeniden Eskiye

632 M.

Milâdî 632 M. 🌙 11 H.

Hulefâ-i Râşidîn

Sakîfetü Benî Sâide ve Hz. Ebû Bekir'in İlk Halife Seçilmesi

📍 Medîne-i Münevvere 👤 Hz. Ebû Bekir (r.a.), Hz. Ömer (r.a.), Ebû Ubeyde b. Cerrâh, Sa'd b. Ubâde

Efendimiz'in (s.a.v.) vefatının hemen ardından Müslümanlar Sakîfetü Benî Sâide gölgeliğinde toplandılar. Olası bir iç bölünmeyi engellemek adına Hz. Ömer ve Ebû Ubeyde'nin öne çıkarmasıyla Ashâb-ı Kirâm oy birliğiyle Hz. Ebû Bekir'e biat etti. Hz. Ebû Bekir minbere çıkıp 'Ben sizin en hayırlınız olmadığım halde başınıza geçirildim. Doğru yaparsam bana yardım edin, eğrilirsem beni düzeltin!' diyerek meşveret ve hukuka dayalı hilafet ilkesini ilan etti.

✨ Tarihî ve Medenî Önemi: İslâm Devleti'nin meşverete (şûrâ) dayalı ilk demokratik devlet başkanı seçimi gerçekleşmiş ve ümmetin birliği korunmuştur.

Detaylı İncele →

632 - 633 M.

Milâdî 632 - 633 M. 🌙 11 - 12 H.

Hulefâ-i Râşidîn

Ridde Savaşları ve Sahte Peygamberlerin Bertaraf Edilmesi

📍 Necid, Yemâme ve Arap Yarımadası 👤 Hz. Ebû Bekir (r.a.), Hâlid b. Velîd, Müseylimetü'l-Kezzâb, İkrime b. Ebî Cehil

Efendimiz'in vefatıyla zekât vermeyi reddeden kabileler ve Müseylime, Tuleyha gibi sahte peygamberler türeyerek devleti parçalama tehdidi oluşturdu. Hz. Ebû Bekir 'Vallahi Resûlullah'a verdikleri bir deve yularını dahi vermezlerse onlarla savaşırım!' diyerek tavizsiz duruş sergiledi. Hâlid b. Velîd komutasındaki ordular Akraba (Bahîkatü'l-Mevt) Savaşı'nda sahte peygamber Müseylime'yi bertaraf ederek isyanları tamamen bastırdı.

✨ Tarihî ve Medenî Önemi: İslam dininin parçalanması engellenmiş, devlet otoritesi ve zekâtın anayasal farziyeti korunmuştur.

Detaylı İncele →

632 M.

Milâdî 632 M. 🌙 Hicrî 11 (Rebîülevvel)

Hulefâ-i Râşidîn

Sakîfetü Benî Sâide Meclisi ve Hz. Ebû Bekir'in Halife Seçilmesi

📍 Medine-i Münevvere 👤 Hz. Ebû Bekir es-Sıddîk, Hz. Ömer, Ebû Ubeyde b. el-Cerrâh, Sa'd b. Ubâde

Fahr-i Kâinat Efendimiz'in (s.a.v.) refîk-ı a'lâya irtihalinin hemen ardından ensâr ve muhâcirûn ileri gelenleri Sakîfetü Benî Sâide gölgeliğinde toplandı. Ümmetin bölünme tehlikesi karşısında Hz. Ebû Bekir, İslâm birliğinin ancak Kureyş'in ortak liderliğinde korunabileceğini anlattı. Hz. Ömer'in öne atılarak elini uzatıp biat etmesiyle başlayan süreç, ertesi gün Mescid-i Nebevî'deki genel biatla tamamlandı. Hz. Ebû Bekir ilk hutbesinde: 'En zayıfınız, hakkını alıncaya kadar benim yanımda en güçlünüzdür!' diyerek İslâm adaletinin manifestosunu ilan etti.

✨ Tarihî ve Medenî Önemi: Hilafet müessesesi şûrâ esasıyla tesis edilmiş ve Nebevî mirasın kurumsal devamlılığı temin edilmiştir.

Detaylı İncele →

632 - 633 M.

Milâdî 632 - 633 M. 🌙 Hicrî 11 - 12

Hulefâ-i Râşidîn

Ridde Savaşları ve Yemâme Zaferi — İslâm Birliğinin Korunması ve Müseylime'nin Sonu

📍 Yemâme / Necid 👤 Hz. Ebû Bekir, Hâlid b. Velîd, İkrime b. Ebî Cehil, Müseylimetü'l-Kezzâb, Vahşî b. Harb

Peygamberimiz'in vefatıyla Yarımada'da peyda olan sahte peygamberler (Müseylime, Secah, Tuleyha) ve zekât vermeyi reddeden kabileler karşısında Hz. Ebû Bekir tavizsiz bir duruş sergiledi: 'Allah'a yemin ederim ki, Resûlullah'a verdikleri bir deve yularını benden esirgeseler onlarla savaşırım!' Hâlid b. Velîd komutasındaki İslâm orduları Akraba mevkiinde Müseylime'nin 40 bin kişilik ordusunu kanlı bir muharebeyle imha etti.

✨ Tarihî ve Medenî Önemi: Arap Yarımadası'ndaki irtidat dalgası dindirilmiş; şehit düşen hafızlar sebebiyle Kur'ân-ı Kerîm'in ilk kez tek bir Mushaf halinde toplanmasına vesile olmuştur.

Detaylı İncele →

633 M.

Milâdî 633 M. 🌙 12 H.

Hulefâ-i Râşidîn

Kur'ân-ı Kerîm'in İlk Defa Mushaf Haline Getirilmesi (Cem')

📍 Medîne-i Münevvere 👤 Hz. Ebû Bekir, Hz. Ömer, Zeyd b. Sâbit, Ubey b. Ka'b

Yemâme Savaşı'nda 70'i aşkın kurrâ sahabînin şehit düşmesi üzerine Hz. Ömer, Kur'an'ın kaybolması endişesiyle Hz. Ebû Bekir'e âyetlerin tek bir ciltte toplanmasını teklif etti. Vahiy kâtibi Zeyd b. Sâbit başkanlığında kurulan ilim heyeti, her âyet için hem ezber hem de en az iki şahidin getirdiği yazılı nüsha şartı koşarak titiz bir tahkikle Kur'an'ı 'el-Mushaf' halinde iki kapak arasında topladı. Bu nüsha vefata kadar Hz. Ebû Bekir'de, sonra Hz. Ömer'de, ardından Hz. Hafsa validemizde muhafaza edildi.

✨ Tarihî ve Medenî Önemi: Kur'ân-ı Kerîm'in lafzı ve nizamı eksiksiz şekilde yazılı tarihe geçirilmiş, ilahî kelâmın tahriften korunması teminat altına alınmıştır.

Detaylı İncele →

634 M.

Milâdî 634 M. 🌙 Hicrî 13 (Cümâdelûlâ)

Hulefâ-i Râşidîn

Ecnâdeyn Meydan Muharebesi — Suriye ve Filistin Kapılarını Açan İlk Büyük Zafer

📍 Ecnâdeyn (Kudüs - Gazze Arası) 👤 Hâlid b. Velîd, Amr b. el-Âs, Ebû Ubeyde b. el-Cerrâh, Bizans Komutanı Vardan

Hz. Ebû Bekir'in hilafetinin son günlerinde cereyan eden Ecnâdeyn Muharebesi; Irak'tan çölü inanılmaz bir hızla aşarak gelen Seyfullah Hâlid b. Velîd'in komutasındaki İslâm ordularının 80 bin kişilik Bizans ordusunu açık meydan savaşında hezimete uğratmasıdır. Bu zaferle Bizans orduları Şam ve Kudüs kalelerine sığınmak zorunda kalmıştır.

✨ Tarihî ve Medenî Önemi: Suriye ve Filistin coğrafyasında Bizans hâkimiyetinin kırıldığı ilk stratejik meydan muharebesidir.

Detaylı İncele →

636 M.

Milâdî 636 M. 🌙 15 H.

Hulefâ-i Râşidîn

Yermük Zaferi — Bizans'ın Çöküşü ve Şam'ın Fethi

📍 Yermük Nehri Vadisi (Ürdün / Suriye) 👤 Hâlid b. Velîd, Ebû Ubeyde b. Cerrâh, Kayser Herakliyus

Bizans İmparatorluğu, İslâm ordularını Suriye'den söküp atmak için 100 bini aşkın devasa bir ordu topladı. Hâlid b. Velîd'in askerî dehasıyla hilal taktiği uygulayan yaklaşık 40 bin kişilik İslâm ordusu Yermük vadisinde Bizans'ı kesin ve ezici bir hezimete uğrattı. İmparator Herakliyus 'Elveda ey güzel Suriye, artık düşmana kaldın!' diyerek Konstantinopolis'e çekildi. Şam, Humus ve Suriye şehirleri peş peşe fethedildi.

✨ Tarihî ve Medenî Önemi: Bizans'ın Ortadoğu'daki hâkimiyetine nihai darbe vurulmuş, İslâm fethinin önündeki en büyük sur yıkılmıştır.

Detaylı İncele →

636 - 637 M.

Milâdî 636 - 637 M. 🌙 15 - 16 H.

Hulefâ-i Râşidîn

Kâdisiye ve Nihâvend Zaferleri — Sasani İmparatorluğu'nun Yıkılışı

📍 Kâdisiye & Medâin (Irak / İran) 👤 Sa'd b. Ebî Vakkâs, Rüstem, Yezdicerd, Nu'mân b. Mukarrin

Sa'd b. Ebî Vakkâs komutasındaki İslâm ordusu, filleriyle ünlü Sasani Başkumandanı Rüstem'in ordusunu dört gün süren zorlu Kâdisiye Muharebesi'nde mağlup etti. Sasani'nin başkenti Medâin (Ktesifon) ve Kisrâ'nın meşhur Ak Sarayı fethedildi. Ardından 642 M. Nihâvend Muharebesi ile (Fethü'l-Fütûh / Fetihler Fethi) bin yıllık Sasani İmparatorluğu tamamen tarihe karıştı. İran, Horasan ve Kafkaslar İslâm beldesi haline geldi.

✨ Tarihî ve Medenî Önemi: Doğu medeniyet havzası İslâm'la kucaklaşmış, Fars ve Türk dünyasının İslâmlaşma kapıları ardına kadar açılmıştır.

Detaylı İncele →

638 M.

Milâdî 638 M. 🌙 17 H.

Hulefâ-i Râşidîn

Kudüs-i Şerif'in Fethi ve Hz. Ömer'in Adalet Emannâmesi

📍 Kudüs-i Şerif (İliya) 👤 Hz. Ömer b. el-Hattâb (r.a.), Patrik Sophronios, Ebû Ubeyde b. Cerrâh

Kudüs kuşatıldığında Patrik Sophronios, şehrin anahtarlarını ancak kutsal kitaplarında vasıfları yazılı olan zata teslim edeceğini bildirdi. Hz. Ömer Medine'den kölesiyle nöbetleşe bindiği tek deveyle yola çıktı. Şehre girme sırası köleye gelince deveye kölesini bindirip kendisi yaya olarak Kudüs'e girdi. Hristiyan halka ibadet, kilise ve mülkiyet hürriyeti tanıyan meşhur 'Ömer Emannâmesi'ni imzaladı. Namaz vakti gelince kilisede namaz kılmayıp 'Benden sonra Müslümanlar burayı mescide çevirmesin' diyerek dışarıda namaz kıldı; Mescid-i Aksâ sahasını temizletti.

✨ Tarihî ve Medenî Önemi: İslam'ın üç mukaddes beldesinden biri olan Kudüs fethedilmiş, tarihin en adil din ve vicdan hürriyeti tescillenmiştir.

Detaylı İncele →

638 - 640 M.

Milâdî 638 - 640 M. 🌙 16 - 17 H.

Hulefâ-i Râşidîn

Hz. Ömer'in Devlet Reformları: Dîvân, Beytülmâl ve Hicrî Takvim

📍 Medîne-i Münevvere 👤 Hz. Ömer b. el-Hattâb (r.a.), Hz. Ali (r.a.), Hürmüzân

Genişleyen coğrafyayı yönetmek için Hz. Ömer kurumsal devlet nizamını kurdu: Resmî maaş ve ordu kütükleri için 'Dîvân' teşkilatı ihdas edildi; Beytülmâl sistemleştirildi; bağımsız adliye (kadılık) müessesesi kuruldu; Basra ve Kûfe ordugâh şehirleri inşa edildi. Resmî evrakların tarihlendirilmesinde yaşanan karışıklık üzerine Hz. Ali'nin teklifiyle Efendimiz'in Medine'ye hicreti (622 M.) İslâm takviminin (Hicrî Takvim) başlangıcı ve Muharrem ayı yılbaşı kabul edildi.

✨ Tarihî ve Medenî Önemi: İslam Medeniyeti'nin idari, mali, hukuki ve takvimsel kurumsal altyapısı sağlam temellere oturtulmuştur.

Detaylı İncele →

638 M.

Milâdî 638 M. 🌙 Hicrî 17

Hulefâ-i Râşidîn

Kûfe ve Basra Ordugâh Şehirlerinin Kuruluşu — İslâm İlim ve Fıkıh Havzalarının Doğuşu

📍 Güney Irak (Kûfe ve Basra) 👤 Hz. Ömer, Sa'd b. Ebî Vakkas, Utbe b. Gazvân, Abdullah b. Mes'ûd

Sâsânî fetihlerinin ardından Hz. Ömer, Arap mücahidlerin iklimine uygun, nehir kıyısında ve merkezle irtibatı kesilmeyecek iki yeni şehir kurulmasını emretti. Sa'd b. Ebî Vakkas Kûfe'yi, Utbe b. Gazvân ise Basra'yı kurdu. Şehirlerin merkezine Ulu Cami, etrafına kabile mahalleleri ve divan binaları yerleştirildi. Hz. Ömer'in muallim olarak gönderdiği Abdullah b. Mes'ûd Kûfe'de Hanefî fıkhının temelini atacak Kûfe Rey Ekolü'nü kurdu.

✨ Tarihî ve Medenî Önemi: İslâm medeniyetinin ilk planlı metropolleri kurulmuş; Arapça dilbilgisinin (Nahiv) ve fıkhın iki büyük ekolü (Basra ve Kûfe) bu şehirlerde doğmuştur.

Detaylı İncele →

641 M.

Milâdî 641 M. 🌙 20 H.

Hulefâ-i Râşidîn

Mısır'ın Fethi ve Fustat Şehrinin Kuruluşu

📍 Babilon Kalesi, İskenderiye & Fustat (Kahire) 👤 Amr b. el-Âs, Zübeyr b. Avvâm, Mukavkıs

Amr b. el-Âs komutasındaki ordu, Bizans'ın en zengin eyaleti Mısır'a girdi. Babilon Kalesi ve İskenderiye Limanı fethedildi. Kıptî Hristiyanlar Bizans'ın ağır mezhep baskısından kurtularak İslâm adaletine sığındı. Çadırının üzerine güvercin yuva yaptığı için çadırını sökmeyen Amr b. el-Âs, çadırın etrafına İslâm Mısır'ının ilk başkenti Fustat'ı (bugünkü Kahire'nin çekirdeği) ve Afrika kıtasının ilk camii olan Amr b. el-Âs Camii'ni inşa ettirdi.

✨ Tarihî ve Medenî Önemi: Afrika kıtası İslâm medeniyetiyle tanışmış ve Akdeniz'in güney havzası İslâm hâkimiyetine girmiştir.

Detaylı İncele →

642 M.

Milâdî 642 M. 🌙 Hicrî 21

Hulefâ-i Râşidîn

Nihâvend Zaferi (Fethu'l-Fütûh) — Kadim Sâsânî İmparatorluğu'nun Tarihten Silinişi

📍 Nihâvend (İran) 👤 Hz. Ömer, Nu'mân b. Mukarrin, Huzeyfe b. el-Yemân, Zü'l-Hâcib Merdânşâh

Sâsânî İmparatoru III. Yezdicerd'in Horasan ve Fars'tan topladığı 150 bin kişilik devasa son orduya karşı Hz. Ömer, Nu'mân b. Mukarrin komutasında 30 bin mücahidi sevk etti. Komutan Nu'mân şehit düştüğü halde sancağı devralan Huzeyfe b. el-Yemân ordunun moralini bozmadan düşmanı hezimete uğrattı. İslâm tarihinde bu muazzam zafere 'Fetihlerin Fethi' (Fethu'l-Fütûh) adı verildi.

✨ Tarihî ve Medenî Önemi: Bin yıllık Sasani Pers İmparatorluğu tamamen çökmüş; İran, Horasan ve Kafkasya kapıları İslâm medeniyetine açılmıştır.

Detaylı İncele →

649 - 655 M.

Milâdî 649 - 655 M. 🌙 28 - 34 H.

Hulefâ-i Râşidîn

İlk İslâm Donanması, Kıbrıs Fethi ve Zâtü's-Savârî Zaferi

📍 Kıbrıs Adası & Likya Açıkları (Akdeniz) 👤 Hz. Osman b. Affân, Muâviye b. Ebî Süfyân, Abdullah b. Sa'd, Ümmü Harâm

Hz. Osman döneminde Şam ve Mısır tersanelerinde ilk İslâm donanması inşa edildi. 649'da Kıbrıs adasına deniz seferi düzenlendi; Efendimiz'in teyzesi ve deniz şehitlerinin müjdecisi Ümmü Harâm (Hala Sultan) burada şehit düştü. 655 M. tarihinde Likya açıklarında vuku bulan Zâtü's-Savârî (Direkler Savaşı) Deniz Muharebesi'nde İslâm donanması, Bizans İmparatoru II. Konstans komutasındaki 500 gemilik Bizans filosunu hezimete uğrattı.

✨ Tarihî ve Medenî Önemi: Müslümanlar karadaki üstünlüklerini Akdeniz deniz ticaret yollarına da taşımış, Bizans'ın deniz tekelini kırmıştır.

Detaylı İncele →

651 M.

Milâdî 651 M. 🌙 30 H.

Hulefâ-i Râşidîn

Kur'ân-ı Kerîm Nüshalarının Çoğaltılması (İstinsah ve Tevhid)

📍 Medîne-i Münevvere 👤 Hz. Osman b. Affân, Huzeyfe b. el-Yemân, Zeyd b. Sâbit, Abdullah b. Zübeyr

Azerbaycan ve Ermenistan gazvelerinde Şam ve Irak askerleri arasında kıraat farklılıklarından kaynaklanan tartışmaları gören Huzeyfe b. el-Yemân, Medine'ye gelerek tehlikeyi Hz. Osman'a aktardı. Hz. Osman, Hz. Hafsa'daki ana Mushaf'ı getirtip Zeyd b. Sâbit reisliğindeki Kureyş heyetine çoğalttırdı (İstinsah). İmam Mushaf Medine'de bırakılarak çoğaltılan nüshalar Mekke, Kûfe, Basra, Şam ve Yemen'e gönderildi ve her merkeze kıraat muallimleri tayin edildi.

✨ Tarihî ve Medenî Önemi: Kur'ân-ı Kerîm'in tilavetinde ümmet birliği ebediyen teminat altına alınmış ve mushaf standardı sağlanmıştır.

Detaylı İncele →

656 - 661 M.

Milâdî 656 - 661 M. 🌙 35 - 40 H.

Hulefâ-i Râşidîn

Hz. Ali'nin Hilâfeti, Kûfe'nin Merkez Oluşu ve Hz. Hasan'ın Sulhü

📍 Medîne-i Münevvere - Kûfe - Basra - Sıffîn 👤 Hz. Ali b. Ebî Tâlib, Hz. Hasan, Hz. Hüseyin, Muâviye b. Ebî Süfyân

Hz. Osman'ın şehadetinin ardından hilafet makamına geçen Hz. Ali, başkenti Medine'den Kûfe'ye taşıdı. Ümmetin içine sızan fitne fırkalarının kışkırtmaları neticesinde Cemel (656) ve Sıffîn (657) hadiseleri vuku buldu; Hâricîler fırkası ortaya çıktı. Hz. Ali ilim ve adalet mücadelesinden asla taviz vermeden 661'de İbn Mülcem suikastıyla şehit oldu. Oğlu Hz. Hasan hilafeti 6 ay yürüttükten sonra Müslüman kanının dökülmesini önlemek için feragat ederek Muâviye ile sulh yaptı (Âmü'l-Cemâa / Birlik Yılı).

✨ Tarihî ve Medenî Önemi: Hulefâ-i Râşidîn (Hidayet Rehberi Halifeler) dönemi nihayete ermiş; Hz. Hasan'ın fedakârlığıyla İslâm birliği korunmuştur.

Detaylı İncele →

661 M.

Milâdî 661 M. 🌙 Hicrî 41

Hulefâ-i Râşidîn

Âmü'l-Cemâ'a (Birlik Yılı) — Hz. Hasan'ın Ümmetin Kanı Dökülmesin Diye Hilafetten Feragati

📍 Kûfe / Medâin 👤 Hz. Hasan b. Ali, Muâviye b. Ebî Süfyân, Hz. Hüseyin

Hz. Ali'nin şehadetinin ardından Kûfeliler tarafından halife seçilen Hz. Hasan, altı ay hilafet makamında kaldıktan sonra, Müslümanlar arasında yeni bir iç savaşın çıkmasını önlemek gayesiyle hilafeti Muâviye'ye devretti. Bu fedakârlıkla Resûlullah'ın (s.a.v.) yıllar önce minberde torunu Hasan için buyurduğu: 'Benim bu oğlum bir seyyiddir. Umulur ki Allah onun vasıtasıyla Müslümanlardan iki büyük fırkayı barıştıracaktır' Nebevî mucizesi tastamam tecelli etti.

✨ Tarihî ve Medenî Önemi: İç fitne ateşi söndürülmüş, İslâm ümmeti tek bir idare altında toplanmış ve bu yıla İslâm tarihinde 'Âmü'l-Cemâ'a' (Birlik ve Cemaat Yılı) adı verilmiştir.

Detaylı İncele →

Hadise Başlığı