21 Cemaziyelevvel 1448 (٢١ جُمَادَى الأولَى ١٤٤٨ هـ) | 2 Kasım 2026, Pazartesi
«بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ» — Esselâmü Aleyküm ve Rahmetullâh
İslam Atlası Bilgi Arama Motoru

Dijital İslam Bilgi ve Araştırma Platformu

Kur'an âyetleri, sahih hadisler, tefsir, fıkıh, İslam tarihi, alimler ve kavramlar arasında semantik bilgi grafiği ile arama yapın.

Popüler Atlas Kavramları: sabır adalet namaz tevhid ilim ihlas takva tevekkül şükür merhamet ahiret oruç zekat hac cihad dua zikir tövbe ihsan kader emanet kurban
✨ İSLAM ATLASI — SEMANTİK BİLGİ GRAFİĞİ

Kaza ve Kader

القَضَاء وَالقَدَر
Sûreler: Kamer Sûresi Hadîd Sûresi Ra'd Sûresi Furkân Sûresi
Kavramın Tarifi: Kader; Allah Teâlâ'nın ezelden ebede olacak her şeyi ilmi ve iradesiyle takdir edip tayin buyurması; Kaza ise takdir edilen vakti gelince bu şeylerin yaratılmasıdır.
📖 1. Kur'an-ı Kerim'deki Temel Âyetler
« إِنَّا كُلَّ شَىْءٍ خَلَقْنَٰهُ بِقَدَرٍۢ »
“Şüphesiz Biz her şeyi bir ölçüye göre yaratmışızdır.”
« مَآ أَصَابَ مِن مُّصِيبَةٍۢ فِى ٱلْأَرْضِ وَلَا فِىٓ أَنفُسِكُمْ إِلَّا فِى كِتَٰبٍۢ مِّن قَبْلِ أَن نَّبْرَأَهَآ ۚ إِنَّ ذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ يَسِيرٌۭ »
“Yeryüzüne ve sizin başınıza gelen herhangi bir musibet yoktur ki biz onu yaratmadan önce o, Kitap'da bulunmasın. Doğrusu bu Allah'a kolaydır.”
« ٱللَّهُ يَعْلَمُ مَا تَحْمِلُ كُلُّ أُنثَىٰ وَمَا تَغِيضُ ٱلْأَرْحَامُ وَمَا تَزْدَادُ ۖ وَكُلُّ شَىْءٍ عِندَهُۥ بِمِقْدَارٍ »
“Allah her dişinin rahminde taşıdığını, rahimlerin düşürdüğünü ve alıkoyduğunu bilir. O'nun katında her şey bir ölçüye göredir.”
« ٱلَّذِى لَهُۥ مُلْكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَلَمْ يَتَّخِذْ وَلَدًۭا وَلَمْ يَكُن لَّهُۥ شَرِيكٌۭ فِى ٱلْمُلْكِ وَخَلَقَ كُلَّ شَىْءٍۢ فَقَدَّرَهُۥ تَقْدِيرًۭا »
“Göklerin ve yerin hükümranlığı kendisinin olan, çocuk edinmeyen, hükümranlıkta ortağı bulunmayan, herşeyi yaratıp bir ölçüye göre düzenleyen ve dünyaları uyarmak üzere kuluna hakkı batıldan ayırdeden Kuran'ı indiren Allah yücelerin yücesidir.”
📚 2. Tefsir ve İzah

Kamer 49. âyet kâinattaki kozmik dengeden zerrelerin hareketine kadar her hadisenin bir kader (hikmetli ilahi ölçü) dairesinde cereyan ettiğini delillendirir. İnsanın cüz-î iradesi bu ilahi takdir içinde sorumluluğun kaynağıdır.

🗂️ 3. Konulu Kur'an Fihristi
Kader, Kaza ve Tevekkül (İman & Akâid)

Yeryüzünde vuku bulan her şeyin Allah'ın ilim ve iradesi dahilinde olduğunu ve kulun tevekkülünü anlatan âyetler.

Konu Fihristini İncele »
📜 4. Hadis-i Şerifler ve Râviler
« Müslim, İman, 1 (Cibrîl Hadisi); Tirmizî, Kader, 17 — "İman; Allah'a, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine, âhiret gününe ve hayrıyla şerriyle kadere inanmandır." »
Hadis Külliyatında Gör »
⚖️ 5. Fıkhi Hükmü ve Statüsü

Kadere ve kazaya iman etmek İslâm inanç esaslarından biridir. İnsanın iradesini yok sayan Cebriye ve Allah'ın ilmini kısıtlayan Mutezile görüşleri ehl-i sünnetçe reddedilmiştir.

🎓 6. İslam Âlimlerinin Tahlili

“İmam Ebû Hanîfe (el-Fıkhu'l-Ekber): "Allah Teâlâ eşyayı henüz yokken bilir, onların varlığını ezelde takdir eder. İnsanın kesbi ve iradesi sorumluluğun zeminidir."”

📚 Klasik Kaynaklar: el-Fıkhu'l-Ekber, Şerhu'l-Akâid (Teftâzânî), Kitâbü'l-Kader (Beyhakî)
«Kaza» için ilim dallarından arama sonuçları:
Toplam 91 Kayıt

📖 Kur'an-ı Kerim Âyetleri (15)

فَوَيْلٌۭ لِّلَّذِينَ يَكْتُبُونَ ٱلْكِتَٰبَ بِأَيْدِيهِمْ ثُمَّ يَقُولُونَ هَٰذَا مِنْ عِندِ ٱللَّهِ لِيَشْتَرُوا۟ بِهِۦ ثَمَنًۭا قَلِيلًۭا ۖ فَوَيْلٌۭ لَّهُم مِّمَّا كَتَبَتْ أَيْدِيهِمْ وَوَيْلٌۭ لَّهُم مِّمَّا يَكْسِبُونَ
“Vay, Kitabı elleriyle yazıp, sonra da onu az bir değere satmak için, "Bu Allah katındandır" diyenlere! Vay ellerinin yazdıklarına! Vay kazandıklarına!”
تِلْكَ أُمَّةٌۭ قَدْ خَلَتْ ۖ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَلَكُم مَّا كَسَبْتُمْ ۖ وَلَا تُسْـَٔلُونَ عَمَّا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ
“Onlar geçmiş birer ümmettir. Kazandıkları kendilerine, sizin kazandıklarınız da sizedir. Onların yapmış olduklarından sorumlu değilsiniz.”
تِلْكَ أُمَّةٌۭ قَدْ خَلَتْ ۖ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَلَكُم مَّا كَسَبْتُمْ ۖ وَلَا تُسْـَٔلُونَ عَمَّا كَانُوا۟ يَعْمَلُونَ
“Onlar geçmiş birer ümmettir. Kazandıkları kendilerine, sizin kazandıklarınız da sizedir. Onların yapmış olduklarından sorumlu değilsiniz.”
أُو۟لَٰٓئِكَ لَهُمْ نَصِيبٌۭ مِّمَّا كَسَبُوا۟ ۚ وَٱللَّهُ سَرِيعُ ٱلْحِسَابِ
“İşte onlara, kazançlarından ötürü karşılık vardır. Allah hesabı çabuk görür.”
وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يَشْرِى نَفْسَهُ ٱبْتِغَآءَ مَرْضَاتِ ٱللَّهِ ۗ وَٱللَّهُ رَءُوفٌۢ بِٱلْعِبَادِ
“İnsanlar arasında, Allah'ın rızasını kazanmak için canını verenler vardır. Allah kullarına karşı şefkatlidir.”
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ لَا تُبْطِلُوا۟ صَدَقَٰتِكُم بِٱلْمَنِّ وَٱلْأَذَىٰ كَٱلَّذِى يُنفِقُ مَالَهُۥ رِئَآءَ ٱلنَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُ بِٱللَّهِ وَٱلْيَوْمِ ٱلْءَاخِرِ ۖ فَمَثَلُهُۥ كَمَثَلِ صَفْوَانٍ عَلَيْهِ تُرَابٌۭ فَأَصَابَهُۥ وَابِلٌۭ فَتَرَكَهُۥ صَلْدًۭا ۖ لَّا يَقْدِرُونَ عَلَىٰ شَىْءٍۢ مِّمَّا كَسَبُوا۟ ۗ وَٱللَّهُ لَا يَهْدِى ٱلْقَوْمَ ٱلْكَٰفِرِينَ
“Ey İnananlar! Allah'a ve ahiret gününe inanmayıp, insanlara gösteriş için malını sarfeden kimse gibi, sadakalarınızı başa kakma ve eza etmekle boşa çıkarmayın. Onun durumu, üzerinde toprak bulunan kayanın durumu gibidir, üzerine bol yağmur yağdığındaonu cascavlak bırakır. Kazandıklarından hiçbir şey elde edemezler. Allah inkar eden kimseleri doğru yola eriştirmez.”
وَمَثَلُ ٱلَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمْوَٰلَهُمُ ٱبْتِغَآءَ مَرْضَاتِ ٱللَّهِ وَتَثْبِيتًۭا مِّنْ أَنفُسِهِمْ كَمَثَلِ جَنَّةٍۭ بِرَبْوَةٍ أَصَابَهَا وَابِلٌۭ فَـَٔاتَتْ أُكُلَهَا ضِعْفَيْنِ فَإِن لَّمْ يُصِبْهَا وَابِلٌۭ فَطَلٌّۭ ۗ وَٱللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ
“Allah'ın rızasını kazanmak ve kalblerini sağlamlaştırmak için mallarını sarfedenlerin durumu, yüksekçe bir tepede bulunan, bol yağmur aldığında yemişlerini iki kat veren, bol yağmur yağmasa bile çisentisi düşen bir bahçenin durumu gibidir. Allah işlediklerinizi görür.”
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ أَنفِقُوا۟ مِن طَيِّبَٰتِ مَا كَسَبْتُمْ وَمِمَّآ أَخْرَجْنَا لَكُم مِّنَ ٱلْأَرْضِ ۖ وَلَا تَيَمَّمُوا۟ ٱلْخَبِيثَ مِنْهُ تُنفِقُونَ وَلَسْتُم بِـَٔاخِذِيهِ إِلَّآ أَن تُغْمِضُوا۟ فِيهِ ۚ وَٱعْلَمُوٓا۟ أَنَّ ٱللَّهَ غَنِىٌّ حَمِيدٌ
“Ey İnananlar! Kazandıklarınızın temizlerinden ve size yerden çıkardıklarımızdan sarfedin; iğrenmeden alamıyacağınız pis şeyleri vermeye kalkmayın. Allah'ın müstağni ve övülmeye layık olduğunu bilin.”
۞ لَّيْسَ عَلَيْكَ هُدَىٰهُمْ وَلَٰكِنَّ ٱللَّهَ يَهْدِى مَن يَشَآءُ ۗ وَمَا تُنفِقُوا۟ مِنْ خَيْرٍۢ فَلِأَنفُسِكُمْ ۚ وَمَا تُنفِقُونَ إِلَّا ٱبْتِغَآءَ وَجْهِ ٱللَّهِ ۚ وَمَا تُنفِقُوا۟ مِنْ خَيْرٍۢ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَأَنتُمْ لَا تُظْلَمُونَ
“Onların doğru yola iletilmeleri sana düşmez, fakat Allah dilediğini doğru yola eriştirir. Sarfettiğiniz iyi şey kendinizedir, zaten ancak Allah'ın rızasını kazanmak için sarfedersiniz. Sarfettiğiniz iyi bir şeyin karşılığı haksızlığa uğratılmaksızın size verilir.”
وَٱتَّقُوا۟ يَوْمًۭا تُرْجَعُونَ فِيهِ إِلَى ٱللَّهِ ۖ ثُمَّ تُوَفَّىٰ كُلُّ نَفْسٍۢ مَّا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ
“Allah'a döneceğiniz ve sonra haksızlığa uğramadan herkesin kazancının kendisine eksiksiz verileceği günden korkunuz.”
لَا يُكَلِّفُ ٱللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ۚ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا ٱكْتَسَبَتْ ۗ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَآ إِن نَّسِينَآ أَوْ أَخْطَأْنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَآ إِصْرًۭا كَمَا حَمَلْتَهُۥ عَلَى ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِۦ ۖ وَٱعْفُ عَنَّا وَٱغْفِرْ لَنَا وَٱرْحَمْنَآ ۚ أَنتَ مَوْلَىٰنَا فَٱنصُرْنَا عَلَى ٱلْقَوْمِ ٱلْكَٰفِرِينَ
“Allah kişiye ancak gücünün yeteceği kadar yükler; kazandığı iyilik lehine, ettiği kötülük de aleyhinedir. Rabbimiz! Eğer unutacak veya yanılacak olursak bizi sorumlu tutma. Rabbimiz bizden öncekilere yüklediğin gibi, bize de ağır yük yükleme. Rabbimiz! Bize gücümüzün yetmeyeceği şeyi taşıtma, bizi affet, bizi bağışla, bize acı. Sen Mevlamızsın, kafirlere karşı bize yardım et.”
فَكَيْفَ إِذَا جَمَعْنَٰهُمْ لِيَوْمٍۢ لَّا رَيْبَ فِيهِ وَوُفِّيَتْ كُلُّ نَفْسٍۢ مَّا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ
“Geleceğinden şüphe olmayan günde, onları topladığımız ve haksızlık yapılmayarak herkese kazandığı eksiksiz verildiği zaman, nasıl olacak?”
وَمَا كَانَ لِنَبِىٍّ أَن يَغُلَّ ۚ وَمَن يَغْلُلْ يَأْتِ بِمَا غَلَّ يَوْمَ ٱلْقِيَٰمَةِ ۚ ثُمَّ تُوَفَّىٰ كُلُّ نَفْسٍۢ مَّا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُونَ
“Hiçbir peygambere ganimete ve millet malına hiyanet yaraşmaz; haksızlık kim yaparsa, kıyamet günü yaptığı ile gelir, sonra, haksızlık yapılmaksızın herkese kazanmış olduğu ödenir.”
وَلَا تَتَمَنَّوْا۟ مَا فَضَّلَ ٱللَّهُ بِهِۦ بَعْضَكُمْ عَلَىٰ بَعْضٍۢ ۚ لِّلرِّجَالِ نَصِيبٌۭ مِّمَّا ٱكْتَسَبُوا۟ ۖ وَلِلنِّسَآءِ نَصِيبٌۭ مِّمَّا ٱكْتَسَبْنَ ۚ وَسْـَٔلُوا۟ ٱللَّهَ مِن فَضْلِهِۦٓ ۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ بِكُلِّ شَىْءٍ عَلِيمًۭا
“Allah'ın sizi birbirinizden üstün kıldığı şeyleri özlemeyin. Erkeklere, kazandıklarından bir pay, kadınlara da kazandıklarından bir pay vardır. Allah'tan bol nimet isteyin. Doğrusu Allah her şeyi bilir.”
وَلَئِنْ أَصَٰبَكُمْ فَضْلٌۭ مِّنَ ٱللَّهِ لَيَقُولَنَّ كَأَن لَّمْ تَكُنۢ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُۥ مَوَدَّةٌۭ يَٰلَيْتَنِى كُنتُ مَعَهُمْ فَأَفُوزَ فَوْزًا عَظِيمًۭا
“Allah'tan size bir nimet erişse, and olsun ki, sizinle kendi arasında bir dostluk yokmuş gibi: "Keşki onlarla beraber olsaydım da ben de büyük bir başarı kazansaydım" der.”

📜 Sahih Hadis-i Şerifler (15)

« السِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ. »
« Misvak kullanmak ağzı tertemiz kılar ve Rabb Teâlâ'nın rızasını kazandırır. »
Kitap: Riyâzü's-Sâlihîn • Kaynak: Buhârî, Savm, 27; Nesâî, 1 • Râvi: Hz. Âişe-i Sıddîka (r.a.)
« مَنْ خَرَجَ فِي طَلَبِ الْعِلْمِ كَانَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ حَتَّى يَرْجِعَ. »
« Kim ilim tahsil etmek için yola çıkarsa, evine dönünceye kadar Allah yolundadır (cihat sevabı kazanır). »
Kitap: Sünen-i Tirmizî (el-Câmiu's-Sahîh) • Kaynak: Tirmizî, İlim, 2; Beyhakî, 1664 • Râvi: Hz. Enes b. Mâlik (r.a.)
« مَنْ خَرَجَ فِي طَلَبِ الْعِلْمِ كَانَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ حَتَّى يَرْجِعَ. »
« Kim ilim tahsil etmek için yola çıkarsa, evine dönünceye kadar Allah yolundadır (cihat sevabı kazanır). »
Kitap: Sünen-i Tirmizî (el-Câmiu's-Sahîh) • Kaynak: Tirmizî, İlim, 2; Beyhakî, 1664 • Râvi: Hz. Enes b. Mâlik (r.a.)
« مَنْ خَرَجَ فِي طَلَبِ الْعِلْمِ كَانَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ حَتَّى يَرْجِعَ. »
« Kim ilim tahsil etmek için yola çıkarsa, evine dönünceye kadar Allah yolundadır (cihat sevabı kazanır). »
Kitap: Sünen-i Tirmizî (el-Câmiu's-Sahîh) • Kaynak: Tirmizî, İlim, 2; Beyhakî, 1664 • Râvi: Hz. Enes b. Mâlik (r.a.)
« السِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ. »
« Misvak kullanmak ağzı temizler, diş etlerini kuvvetlendirir ve Rabbin rızasını kazandırır. »
Kitap: Sahîh-i Müslim • Kaynak: Buhârî, Savm, 27; Nesâî, 1 • Râvi: Hz. Âişe-i Sıddîka (r.a.)
« الْعَيْنُ حَقٌّ، وَلَوْ كَانَ شَيْءٌ سَابَقَ الْقَدَرَ سَبَقَتْهُ الْعَيْنُ. »
« Göz değmesi (nazar) haktır ve gerçektir. Şayet kaderin önüne geçecek bir şey olsaydı, o muhakkak nazar olurdu! »
Kitap: Sahîh-i Müslim • Kaynak: Müslim, Selâm, 42; Buhârî, Tıb, 36 • Râvi: Hz. Âişe-i Sıddîka (r.a.)
« السِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ. »
« Misvak kullanmak ağzı temizler, diş etlerini kuvvetlendirir ve Rabbin rızasını kazandırır. »
Kitap: Sahîh-i Buhârî • Kaynak: Buhârî, Savm, 27; Nesâî, 1 • Râvi: Hz. Âişe-i Sıddîka (r.a.)
« الْعَيْنُ حَقٌّ، وَلَوْ كَانَ شَيْءٌ سَابَقَ الْقَدَرَ سَبَقَتْهُ الْعَيْنُ. »
« Göz değmesi (nazar) haktır ve gerçektir. Şayet kaderin önüne geçecek bir şey olsaydı, o muhakkak nazar olurdu! »
Kitap: Sahîh-i Buhârî • Kaynak: Müslim, Selâm, 42; Buhârî, Tıb, 36 • Râvi: Hz. Âişe-i Sıddîka (r.a.)
« السِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ. »
« Misvak kullanmak ağzı temizler, diş etlerini kuvvetlendirir ve Rabbin rızasını kazandırır. »
Kitap: Sünen-i İbn Mâce • Kaynak: Buhârî, Savm, 27; Nesâî, 1 • Râvi: Hz. Âişe-i Sıddîka (r.a.)
« الْعَيْنُ حَقٌّ، وَلَوْ كَانَ شَيْءٌ سَابَقَ الْقَدَرَ سَبَقَتْهُ الْعَيْنُ. »
« Göz değmesi (nazar) haktır ve gerçektir. Şayet kaderin önüne geçecek bir şey olsaydı, o muhakkak nazar olurdu! »
Kitap: Sünen-i İbn Mâce • Kaynak: Müslim, Selâm, 42; Buhârî, Tıb, 36 • Râvi: Hz. Âişe-i Sıddîka (r.a.)
« السِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ. »
« Misvak kullanmak ağzı temizler, diş etlerini kuvvetlendirir ve Rabbin rızasını kazandırır. »
Kitap: Sahîh-i Müslim • Kaynak: Buhârî, Savm, 27; Nesâî, 1 • Râvi: Hz. Âişe-i Sıddîka (r.a.)
« الْعَيْنُ حَقٌّ، وَلَوْ كَانَ شَيْءٌ سَابَقَ الْقَدَرَ سَبَقَتْهُ الْعَيْنُ. »
« Göz değmesi (nazar) haktır ve gerçektir. Şayet kaderin önüne geçecek bir şey olsaydı, o muhakkak nazar olurdu! »
Kitap: Sahîh-i Müslim • Kaynak: Müslim, Selâm, 42; Buhârî, Tıb, 36 • Râvi: Hz. Âişe-i Sıddîka (r.a.)
« السِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ. »
« Misvak kullanmak ağzı temizler, diş etlerini kuvvetlendirir ve Rabbin rızasını kazandırır. »
Kitap: Sahîh-i Buhârî • Kaynak: Buhârî, Savm, 27; Nesâî, 1 • Râvi: Hz. Âişe-i Sıddîka (r.a.)
« الْعَيْنُ حَقٌّ، وَلَوْ كَانَ شَيْءٌ سَابَقَ الْقَدَرَ سَبَقَتْهُ الْعَيْنُ. »
« Göz değmesi (nazar) haktır ve gerçektir. Şayet kaderin önüne geçecek bir şey olsaydı, o muhakkak nazar olurdu! »
Kitap: Sahîh-i Buhârî • Kaynak: Müslim, Selâm, 42; Buhârî, Tıb, 36 • Râvi: Hz. Âişe-i Sıddîka (r.a.)
« السِّوَاكُ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ مَرْضَاةٌ لِلرَّبِّ. »
« Misvak kullanmak ağzı temizler, diş etlerini kuvvetlendirir ve Rabbin rızasını kazandırır. »
Kitap: Sünen-i İbn Mâce • Kaynak: Buhârî, Savm, 27; Nesâî, 1 • Râvi: Hz. Âişe-i Sıddîka (r.a.)

👥 Sahabe-i Kirâm (8)

Ezvac-ı Tâhirât ⏳ 594 - 671

Meymûne bnt. el-Hâris

Resûlullah’ın Son Evlendiği Müminlerin Annesi

Umretü’l-Kazâ esnasında Mekke’de evlenilen son zevce-i mutahhara; takvası ve sıla-i rahim hassasiyetiyle meşhur.

Biyografiyi Oku →
Aşere-i Mübeşşere ⏳ m. 580 - 652 / h. 32

Abdurrahmân b. Avf (r.a.)

Cömert Tüccar & İnfak Kahramanı

İki hicret sahibi, Medine pazarında sıfırdan servet kazanıp kervanlarını Allah yolunda infak eden faziletli sahabi.

Biyografiyi Oku →
İlk Müslümanlar ⏳ m. 587 - 659 / h. 38

Suheyb-i Rûmî (r.a.)

Rabiha'l-Bey' (Kazançlı Ticaret Sahibi) & Medine'nin İlk İmam Vekili

Mekke'deki bütün servetini müşriklere bırakıp dinini kurtaran, Efendimiz'in 'Suheyb kazandı!' diye müjdelediği sahabi.

Biyografiyi Oku →
Ensâr ⏳ m. 590 - 627 / h. 5

Sa'd b. Muâz (r.a.)

Seyyidü'l-Evs & Vefatıyla Arş-ı Âlâ'nın Titrediği Sahabî

Otuz yaşında müslüman olup kabilesinin tamamını İslam'a kazandıran, otuz yedi yaşında şehit düştüğünde meleklerin cenazesine indiği devasa sahabi.

Biyografiyi Oku →
Ensâr ⏳ v. m. 641 / h. 20

Berâ b. Mâlik (r.a.)

Duasıyla Orduların Zafer Kazandığı Fedaî & Bahîka Kahramanı

Enes b. Malik'in kardeşi, saçı başı tozlu fakat Allah'a yemin etse Allah'ın yeminini boşa çıkarmayacağı müjdelenen kahraman.

Biyografiyi Oku →
Faziletli Hanımlar ⏳ v. m. 644 / h. 23

Hz. Fâtıma bnt. Hattâb (r.anhâ)

Hz. Ömer'in Hidayetine Vesile Olan Dirayetli Kız Kardeşi

Ağabeyi Ömer kılıcıyla kapısına dayandığında kanlar içinde imanı haykıran, Tâhâ Suresi ile adaletin fârukunu İslâm'a kazandıran hanım.

Biyografiyi Oku →
Ezvac-ı Tâhirât ⏳ m. 594 - 671 / h. 51

Hz. Meymûne binti el-Hâris (r.anhâ)

Ezvac-ı Tâhirât & Efendimiz'in Son Nikahlandığı Mübarek Zevcesi

Umretü'l-Kazâ sırasında Peygamberimizle evlenen, takva, sıla-i rahim ve fıkıh ilmindeki derinliğiyle bilinen müminlerin annesi.

Biyografiyi Oku →
Kumandanlar ⏳ v. m. 629 / h. 7

Hz. Ebû Basîr Utbe b. Esîd (r.a.)

İys Sahili Komutanı — Müşriklerin Kervan Yolunu Kesip Barışı Kazanan Fatih

Hudeybiye sonrası Mekke'ye iade edilince muhafızlarını atlatıp İys sahilinde bağımsız bir İslam üssü kuran ve müşrikleri dize getiren gazi.

Biyografiyi Oku →

🎓 İslam Âlimleri (2)

İslâm Kamu Hukuku, Siyaset & Fıkıh ⏳ H. 364 - 450 / M. 974 - 1058

İmâm el-Mâverdî

Abbasî Hilafeti Bağdat Başkadılığı

el-Ahkâmü's-Sultâniyye eseriyle İslâm anayasa ve idare hukukunu ilk defa müstakil bir ilim olarak sistemleştiren büyük kaza reisi.

İlmî Mirasını Oku →
İslam Medeniyeti & Fen ⏳ 780 - 850 M. (164 - 232 H.)

Muhammed b. Mûsâ el-Hârizmî

Bağdat Beytülhikme (Me'mûn Devri)

Cebir ilminin kurucusu, sıfır (0) rakamını ve Hint rakam sistemini matematiğe kazandıran, 'Algoritma' kelimesine adını veren dâhi.

İlmî Mirasını Oku →

⚖️ Fıkıh & İlmihal Hükümleri (20)

İman ve Akâid Esasları ⚖️ Farz-ı Ayn

Kader ve Kazâya, Hayır ve Şerrin Allah'tan Olduğuna İman ↗

Her şeyin Allah'ın ezeli ilmi ve takdiriyle olduğuna, insanın ise cüz'î iradesiyle eylemlerinden sorumlu olduğuna inanılır.

Kader; Allah Teâlâ'nın ezelden ebede kadar olacak her şeyi zamanı, mekânı ve vasıflarıyla ezeli ilminde bilmesi ve takdir etmesidir. Ka...
Tahâret ve Temizlik ⚖️ Fıkhî Hüküm & Mazeret Hukuku

Kadınlara Mahsus Haller: Hayız, Nifas ve İstihâze ↗

Hayız ve nifas hallerinde namaz kılınmaz ve oruç tutulmaz; istihâze (özür kanı) durumunda ise her vakit abdest alınır.

Hayız (Âdet): Hanefî'de en az 3, en fazla 10 gündür. Nifas (Lohusalık): Doğumdan sonra gelen kan olup azami süresi 40 gündür. Bu sürelerde k...
Tahâret ve Temizlik ⚖️ Ruhsat & Kolaylık İlkesi

Özür Sahibi Kimsenin (Dâimü'l-Hades) Fıkhı ↗

İdrar kaçırma, yel tutamama veya sürekli burun kanaması olan kimse her farz vakti için bir abdest alır.

Bir kimsede abdesti bozan bir hal (idrar damlaması, sürekli gaz çıkışı, yara akıntısı) tam bir namaz vakti boyunca abdest alıp farzı kılacak kadar dahi dur...
Namaz İbadeti ⚖️ Farz

Kazâ Namazları ve Tertip Sahipliği Hükmü ↗

Vaktinde kılınamayan farz namazları kaza etmek farzdır; 6 vakitten az borcu olan tertibe riayet eder.

Meşru bir mazeretle veya gafletle vaktinde kılınamayan farz namazların ve Vitir namazının ilk fırsatta kaza edilmesi farzdır. Kazaya kalan namaz seferde kalm...
Namaz İbadeti ⚖️ Tahrîmen Mekruh / Nehiy

Kerahet Vakitleri ve Namaz Kılmanın Yasak Olduğu Zamanlar ↗

Güneş doğarken, tam zevaldeyken ve batarken farz ve nafile kılınmaz; sabah ve ikindiden sonra nafile kılınmaz.

Mutlak Kerahet Vakitleri (Üç Vakit): 1. Güneş doğarken (yaklaşık 45 dakika geçene kadar), 2. Güneş tam tepe noktasındayken (öğle ezanına 40-45 dk ka...
Oruç İbadeti ⚖️ Farz-ı Ayn

Ramazan Orucunun Farziyeti, Şartları ve Niyet Vakti ↗

İmsaktan akşama kadar yeme, içme ve cinsi münasebetten uzak durmaktır; niyet orucun sıhhat şartıdır.

Ramazan orucu hicretin 2. yılında farz kılınmıştır. Akıl bâliğ, sağlıklı ve mukim her Müslümana farzdır. Niyet Vakti: Ramazan orucu, adak orucu ve nafile oruç...
Oruç İbadeti ⚖️ Kaza Vâcip (Keffâret Gerekmez)

Orucu Bozan ve Yalnızca Kaza Gerektiren Durumlar ↗

Gıda ve lezzet amacı taşımayan şeyler veya hataen yapılan durumlar orucu bozar ve 1 gün kaza gerektirir.

Yalnızca Kaza Gerektiren Haller: 1. Abdest alırken boğaza veya burna kazara su kaçması, 2. Çiğ pirinç, un, hamur gibi gıda sayılmayan maddeleri yemek, 3. ...
Oruç İbadeti ⚖️ Büyük Günah + Keffâret Vâcip

Orucu Bozan ve Hem Kaza Hem Keffâret Gerektiren Haller ↗

Ramazan orucunu meşru bir mazereti olmaksızın kasten yiyip içmek veya cinsi münasebette bulunmak keffâret gerektirir.

Ramazan ayında niyet edilmiş bir orucu bilerek, isteyerek ve hiçbir meşru mazereti (hastalık, zorlama) bulunmaksızın gıda veya deva niteliğin...
Oruç İbadeti ⚖️ Şer'î Ruhsat

Oruç Tutmamayı Mubah Kılan Meşru Özürler ↗

Hastalık, yolculuk (sefer), gebelik, emziklilik, ileri yaşlılık ve aşırı açlık orucu ertelemeyi mubah kılar.

1. Hastalık: Oruç tuttuğu takdirde hastalığının artacağı veya uzayacağı uzman hekimce belirtilen kimse, 2. Seferîlik: Ramazan'da en az 90 km yolculuğa...
Oruç İbadeti ⚖️ Vâcip

Oruç Fidyesi ve Iskat-ı Savm Hükmü ↗

İyileşme ümidi kalmayan yaşlı veya kronik hastaların tutamadıkları her gün için bir fakiri doyurmasıdır.

Oruç fidyesi; yaşlılık sebebiyle oruç tutmaktan âciz olan veya iyileşme ümidi bulunmayan daimi hastaların, Ramazan'da tutamadıkları her bir gün için ödedi...
Tahâret ve Abdest Fetvaları

Özür Sahibi (Selesü'l-Bevl, Sürekli Burun Kanaması vb.) Nasıl Abdest Alır? ↗

Bir kimsenin özür sahibi sayılabilmesi için, abdesti bozan bir durumun (idrar damlaması, yel kaçırma, burun kanaması gibi) tam bir namaz vakti boyunca abdest alıp namaz kılacak kadar bile durmaksızın devam etmesi gerekir.

Özür sahibi kişi, her namaz vakti gir...
Namaz ve Cami İlmihali

Geçmiş Namazların Kazası Nasıl Kılınır ve Tertip Sahibi Kimdir? ↗

Vaktinde kılınamamış farz ve vitir namazlarının kaza edilmesi farzdır. Kazası olan kimse; sabah, öğle, ikindi, akşam, yatsı ve vitir namazlarını 'Niyet ettim Allah rızası için üzerime borç olan ilk (veya son) öğle namazının kazasını kılmaya' şeklinde niyet ede...
Namaz ve Cami İlmihali

Kerâhet Vakitleri Nelerdir ve Bu Vakitlerde Hangi Namazlar Kılınmaz? ↗

Güneşe tapanların ibadet vakitlerine benzediği için üç vakitte hiçbir namaz (farz, kaza veya nafile) kılınamaz ve tilavet secdesi yapılamaz: 1. Güneşin doğuşundan yaklaşık 45 dakika sonrasına kadar (tulû vakti), 2. Güneş tam tepe noktasında iken zevale kadar o...
Namaz ve Cami İlmihali

Uçakta ve Hızlı Trende Namaz Nasıl Kılınır, Kıble Nasıl Belirlenir? ↗

Hareket halindeki uçak, tren veya gemide vakit çıkacaksa namazı kazaya bırakmak caiz değildir; vasıta içinde kılınması farzdır.

1. İmkân varsa koridorda veya boş bir alanda ayakta, kıbleye doğru durarak kılınır.
2. Ayakta kılma imkânı yoksa veya türbülans teh...
Namaz ve Cami İlmihali

Uyuya kalarak veya unutarak namaz vaktini geçiren kimse ne zaman kaza etmelidir? ↗

Resûlullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Bir kimse uyur kalır veya unutarak bir namazı vaktinde kılamazsa, onu hatırladığı anda hemen kılsın; onun bundan başka kefareti yoktur" (Buhârî, Mevâkīt 37). Dolayısıyla uyandığı veya hatırladığı vakit kerahet vakti deği...
Namaz ve Cami İlmihali

Kerâhet vakitleri ne zamandır ve bu vakitlerde hangi namazlar kılınmaz? ↗

Güneşin doğmasından itibaren yaklaşık 45 dakika, güneşin tam tepe noktasında olduğu zeval anı (öğleye yaklaşık 30-45 dk kala) ve güneşin sararıp batmasına kadar olan son 45 dakika olmak üzere üç kerahet vakti vardır. Bu vakitlerde kazaya kalmış farz namazlar v...
Namaz ve Cami İlmihali

Kaza namazları nafile ve sünnet namazların yerine geçer mi? ↗

Kaza namazı farz bir borçtur; nafile ve sünnetler ise Peygamberimiz'in faziletli tavsiyeleridir. Hanefî mezhebinde geçmiş namaz borcu olan kimse sabah, öğle, akşam ve yatsı namazlarının müekked sünnetlerini terk etmemeli, kaza borçlarını diğer vakitlerde veya ...
Namaz ve Cami İlmihali

İkindi namazından sonra ve sabah namazından sonra kaza namazı kılınabilir mi? ↗

Sabah namazı kılındıktan sonra güneş doğuncaya kadar ve ikindi namazı kılındıktan sonra güneş batıncaya kadar nafile namaz kılmak mekruhtur. Ancak geçmiş farz kaza namazları bu vakitlerde kılınabilir (Yalnızca güneşin tam batışına 45 dakika kala olan kerahet v...
Oruç ve Keffâret Fetvaları

Unutarak Yemek Yemek veya Su İçmek Orucu Bozar mı? ↗

Unutarak yiyip içmek orucu kesinlikle bozmaz; ne kaza ne de keffâret gerekir. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) 'Bir kimse oruçlu olduğunu unutarak yer veya içerse orucunu tamamlasın; çünkü ona Allah yedirmiş ve içirmiştir' buyurmuştur.

Ancak oruçlu olduğunu hatır...
Oruç ve Keffâret Fetvaları

Aşı, İğne (Enjeksiyon) ve Serum Taktırmak Orucu Bozar mı? ↗

Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu ve çağdaş fıkıh meclislerinin kararına göre: Ağrı kesici, antibiyotik veya tedavi amaçlı kas ve damar içi iğneler ile aşılar besin ve vitamin içermediği için orucu bozmaz.

Ancak vücuda gıda, güç veya vitamin ...

📜 İslam Tarihi & Siyer Hadiseleri (14)

M. 1526 / H. 932 Osmanlılar

Mohaç Meydan Muharebesi (2 Saatte Kazanılan Cihan Zaferi)

📍 Mohaç Ovası, Macaristan

Askeri tarihçilere göre dünyanın en hızlı sonuçlanan meydan savaşı; Osmanlı seyyar topçusu Macar ordusunu 2 saatte imha etmiştir.

Hadiseyi İncele →
M. 751 / H. 133 Abbâsîler

Talas Zaferi ve Türklerin İslamiyet’le Tanışması

📍 Talas Nehri Kıyısı (Kırgızistan & Kazakistan)

Abbâsî ordusu ile Karluk Türklerinin ittifak ederek Çin Tang İmparatorluğu’nu mağlup ettiği, kağıt üretim teknolojisinin Semerkant üzerinden İslam dünyasına geçtiği ve Türklerin kitleler halinde Müslüman olmaya başladığı dönüm noktası.

Hadiseyi İncele →
624 M. Asr-ı Saâdet

Bedir Gazvesi — Furkân Günü ve Hak ile Bâtılın Ayrılışı

📍 Bedir Kuyuları Mevkii

313 kişilik yetersiz teçhizatlı İslâm ordusu, 1000 kişilik tam donanımlı Mekke müşrik ordusuyla Bedir kuyuları başında karşılaştı. Efendimiz çadırında 'Allahım! Eğer şu bir avuç İslâm cemaatini helak edersen, yeryüzünde sana ibadet edecek kimse kalmaz!' diye dua etti. Meleklerin de yardımıyla Müslümanlar parlak bir zafer kazandı; Ebû Cehil dahil 70 müşrik lideri öldürüldü. Esir alınan müşriklere 10 Müslümana okuma yazma öğretme şartıyla hürriyetleri verildi.

Hadiseyi İncele →
M. 636 / H. 15 Hulefâ-i Râşidîn

Yermük Zaferi: Suriye ve Kudüs Kapılarının Açılışı

📍 Yermük Nehri Vadisi

Hz. Ömer devrinde Bizans İmparatoru Herakleios'un 200 bin kişilik devasa ordusuna karşı 40 bin kişilik İslâm ordusunun kazandığı harp tarihinin en parlak taktik zaferidir.

Hadiseyi İncele →
630 M. Asr-ı Saâdet

Huneyn Gazvesi ve Tâif Muhasarası — Sayı Üstünlüğünün Değil Tevekkülün Zaferi

📍 Huneyn Vadisi ve Tâif Kalesi

Mekke'nin fethinden hemen sonra Hevâzin ve Sakīf kabileleri 20 bin kişiyle İslâm ordusuna pusu kurdu. 12 bin kişilik Müslüman ordusunda 'Bugün çokluğumuz sebebiyle asla yenilmeyiz' gururu belirdiğinde pusuya düşüldü ve ordu dağılma noktasına geldi. Peygamberimiz (s.a.v.) beyaz katırının üzerinde tek başına öne atılarak: 'Ene'n-nebiyyu lâ kezib, ene'bnu Abdilmuttalib!' (Ben peygamberim, yalan yok; ben Abdülmuttalib'in torunuyum!) diye haykırdı. Hz. Abbas'ın gür sesiyle toparlanan ashâb muazzam bir zafer kazandı.

Hadiseyi İncele →
M. 751 / H. 133 Abbasîler Dönemi

Talas Savaşı: Türk-İslâm Tarihinin Dönüm Noktası

📍 Talas Nehri Kıyısı (Kırgızistan/Kazakistan)

Çin Tang Hanedanlığı'nın Orta Asya'yı istilasına karşı Karluk Türkleri Abbasî ordusuyla birleşerek Çin ordusunu hezimete uğratmıştır. Bu zaferle kağıt üretimi Semerkant üzerinden İslâm dünyasına geçmiş ve Türkler kitleler halinde Müslüman olmaya başlamıştır.

Hadiseyi İncele →
751 M. Abbâsîler

Talas Savaşı ve Kâğıdın İslâm Dünyasına Girişi

📍 Talas Nehri Kıyısı (Kırgızistan / Kazakistan)

Orta Asya hâkimiyeti için Abbâsî ordusu ile Çin Tang Hanedanlığı ordusu Talas Nehri kıyısında karşılaştı. Karluk Türklerinin Müslümanların safına geçmesiyle Çin ordusu hezimete uğradı. Savaş esiri Çinli ustalardan kâğıt yapım sırrı öğrenilerek Semerkant'ta, ardından Bağdat'ta dünyanın ilk kâğıt fabrikaları kuruldu.

Hadiseyi İncele →
751 M. Abbâsîler

Talas Meydan Muharebesi — Türk-İslâm Kaynaşması ve Kâğıt Devrimi

📍 Talas Nehri Kıyısı (Kırgızistan / Kazakistan sınırı)

Çin Tang İmparatorluğu'nun Orta Asya'ya yayılmasını durdurmak üzere Abbâsî ordusu ile Çin ordusu Talas Nehri kıyısında karşılaştı. Muharebenin seyrini, Çin saflarından ayrılarak Müslümanların safına geçen Karluk ve Yağma Türkleri belirledi; Çin ordusu ağır bir hezimete uğradı. Esir alınan Çinli kâğıt ustaları Semerkant'a getirilerek kâğıt üretim sırrı İslâm dünyasına, oradan da Bağdat ve Avrupa'ya taşındı.

Hadiseyi İncele →
922 M. Abbâsîler

İdil (Volga) Bulgar Devleti'nin İslâm'ı Kabulü ve İbn Fadlân'ın Tarihî Seyahati

📍 Kazan / Volga (Rusya)

İdil Bulgarları Hükümdarı Almış Han, Abbâsî Halifesi'ne elçi göndererek kendilerine İslâm dinini ve fıkhını öğretecek âlimler ve cami inşa edecek ustalar istedi. Halife'nin kâtibi İbn Fadlân riyasetindeki heyet, Hazar Denizi'nin kuzeyinden geçerek İdil boylarına ulaştı. 16 Mayıs 922'de Almış Han'ın huzurunda hilafet sancağı açıldı ve İdil Bulgar Devleti resmen İslâm'ı devlet dini kabul eden ilk Türk devleti oldu. İbn Fadlân bu seyahati ünlü 'Rihle'sinde kaydetti.

Hadiseyi İncele →
1000 M. Endülüs

Ebû'l-Kāsım ez-Zehrâvî ve Kitâbü't-Tasrîf — Cerrahinin Babası

📍 Medînetü'z-Zehrâ (Kurtuba / İspanya)

Endülüslü tıp bilgini Zehrâvî, 30 ciltten oluşan ve cerrahi aletlerin ayrıntılı çizimlerini içeren anıtsal eseri Kitâbü't-Tasrîf'i tamamladı. İpek iplikle dikiş, hayvan bağırsağından eriyen iplik (catgut), dağlama, neşter ve forseps gibi 200'den fazla cerrahi alet bizzat onun tarafından icat edilip tıp dünyasına kazandırıldı. Eser Latinceye tercüme edilerek 500 yıl boyunca Avrupa üniversitelerinde ameliyat ders kitabı olarak okutuldu.

Hadiseyi İncele →
1166 M. Selçuklular

Hoca Ahmed Yesevî ve Dîvân-ı Hikmet — Pîr-i Türkistân

📍 Yesi (Türkistan / Kazakistan)

Pîr-i Türkistân lakaplı Ahmed Yesevî, Türkçe "Hikmet" adı verilen sade dörtlükleriyle İslâm'ın tevhid, ahlak, edep ve merhamet esaslarını göçebe ve yerleşik Türk kitlelerinin kalbine nakşetti. 63 yaşına geldiğinde Resûlullah'ın (s.a.v.) vefat yaşına hürmeten yerin altına bir çilehane kazdırıp ömrünün geri kalanını orada tefekkür ve telifle tamamladı. Yetiştirdiği binlerce alperen ve dervişi Anadolu ve Balkanlara gönderdi.

Hadiseyi İncele →
1240 - 1300 M. Selçuklular

Anadolu İrfan Mayası: Mevlânâ, Yunus Emre, Ahî Evran ve Hacı Bektâş

📍 Konya, Kırşehir, Eskişehir, Nevşehir

Moğol istilasının getirdiği siyasî buhran ortamında Anadolu, velîlerin ve mutasavvıfların irfanıyla yoğruldu. Konya'da Mevlânâ 'Mesnevî' ile ilahî aşkı ve hoşgörüyü terennüm etti; Yunus Emre duru Türkçesiyle 'Yaratılanı hoş gör yaratandan ötürü' diyerek gönülleri fethetti; Ahî Evran esnafı fütüvvet ve helal kazanç ahlakıyla (Ahilik Teşkilatı) birleştirdi.

Hadiseyi İncele →
1526 M. Osmanlılar

Mohaç Meydan Muharebesi — İki Saatte Kazanılan Cihan Zaferi

📍 Mohaç Ovası (Macaristan)

Kanunî Sultan Süleyman komutasındaki Osmanlı ordusu, Tuna kıyısındaki Mohaç ovasında zırhlı Macar şövalye ordusuyla karşılaştı. Sahra toplarının birbirine zincirlenmesi ve hilal taktiği sayesinde savaş sadece iki saat gibi rekor bir sürede kesin zaferle neticelendi; Macaristan Krallığı sona erdi ve Budin (Budapeşte) Osmanlı vilayeti oldu.

Hadiseyi İncele →
1931 M. Osmanlılar

Ömer Muhtar ve Çöl Aslanı Direnişi — Sömürgeciliğe Karşı İman Siperi

📍 Sîreneyka / Berka (Libya)

Senûsî dervişi ve Kur'an muallimi olan 70 yaşındaki Ömer Muhtar, İtalyan faşist işgaline karşı 20 yıl boyunca at sırtında destansı bir gerilla savaşı yürüttü. Tanklara, uçaklara ve zehirli gazlara karşı bedevi mücahidleriyle İtalyan ordusuna ağır kayıplar verdirdi. Yaralanıp esir düştüğünde İtalyan mahkemesinin af ve teslimiyet teklifini reddetti: "Bizler teslim olmayan bir milletiz. Ya kazanırız ya ölürüz! İdam hükmünüz benden daha uzun yaşayamaz!" diyerek darağacında şehadete yürüdü.

Hadiseyi İncele →

📚 İslam Ansiklopedisi Maddeleri (14)

[A] الصَّحَابَة

Ashâb-ı Kirâm (Sahâbe)

Peygamber Efendimiz'i (s.a.v.) mümin olarak gören, sohbetinde bulunan ve Müslüman olarak vefat eden kutlu nesil.

Maddeyi İncele →
[E] الأَجَل

Ecel ve Ömür Takdiri

Her canlı ve millet için Allah Teâlâ tarafından takdir edilmiş olan hayat süresi ve mukadder vefat vakti.

Maddeyi İncele →
[F] الفَرْض

Farz ve Şer'î Mükellefiyet

Dinen mükellef olan kimsenin yapması Kur'an ve mütevatir sünnet gibi kesin delillerle emredilmiş olan şer'î hüküm.

Maddeyi İncele →
[İ] العِبَادَة

İbâdet ve Kulluk Şuuru

Kulun Yaratıcısına olan sevgi, saygı ve itaatini göstermek üzere yerine getirdiği her türlü salih amel ve tazim davranışı.

Maddeyi İncele →
[İ] الإِيمَان

Îmân ve Tevhid Esası

Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.) Allah'tan getirdiği kesin hükümleri kalben tasdik edip dil ile ikrar etmek.

Maddeyi İncele →
[İ] الإِنْفَاق

İnfâk ve Cömertlik

Allah'ın rızasını kazanmak maksadıyla sahip olunan servet ve imkânları muhtaçlara cömertçe harcamak.

Maddeyi İncele →
[K] القَضَاء وَالقَدَر

Kazâ ve Kader

Allah Teâlâ'nın ezelde her şeyi takdir etmesi (kader) ve vakti gelince yaratması (kazâ) esası.

Maddeyi İncele →
[L] اللَّوْحُ المَحْفُوظ

Levh-i Mahfûz ve Ümmü'l-Kitâb

Kâinatta olmuş ve olacak her şeyin ilahî ilim ve takdir ile yazılı bulunduğu, tahrif ve müdahaleden korunmuş ana levha.

Maddeyi İncele →
[O] الصَّوْم

Oruç (es-Savm) ve Nefis Terbiyesi

İslam'ın beş şartından biri; imsak vaktinden iftar vaktine kadar ibadet niyetiyle yeme, içme ve nefsani arzulardan uzak durmak.

Maddeyi İncele →
[Ö] إِيفَاءُ المِكْيَال وَالمِيزَان

Ölçü ve Tartıda Adalet (el-Mîzân)

Ticari muamelelerde ölçü ve tartıyı tam yapmak; kul hakkına girmemek ve ticaret ahlakını muhafaza etmek.

Maddeyi İncele →
[R] الرِّزْق

Rızık ve Rezzâk-ı Âlem

Yüce Allah'ın canlıların yaşaması ve beslenmesi için lütfettiği maddî ve manevî her türlü gıda ve nimet.

Maddeyi İncele →
[Ş] الشَّهَادَة

Şehâdet ve Şehitlik Mertebesi

Allah yolunda, vatan, din, namus ve can müdafaasında hayatını feda eden kimsenin ulaştığı peygamberlikten sonraki en yüce mertebe.

Maddeyi İncele →
[S] صَدَقَة جَارِيَة

Sadaka-i Câriye

Kişi vefat ettikten sonra da amel defterine kesintisiz sevap kazandıran kalıcı hayır eserleri.

Maddeyi İncele →
[İ] إِخْلَاص

İhlâs

Bütün amelleri, ibadetleri ve sözleri sadece ve sadece Allah'ın rızasını kazanmak gayesiyle yapma şuuru.

Maddeyi İncele →
✨ 7 KATMANLI İSLAMİ İLİMLER HARİTASI

Semantik Bilgi Grafiği (25 Temel Kavram)

Kur'an âyetleri, sahih hadisler, müfessir izahları, fıkhi hükümler, büyük âlim tahlilleri ve klasik kaynakları birbirine bağlayan 7 katmanlı semantik düğümleri keşfedin.

7 Katmanlı Düğüm الصَّبْر

Sabır

Nefsi aklın ve şeriatın hoş görmediği şeylerden alıkoymak; musibet anında feryat etmeyip metanet göstermek ve ibadetlere sebatla devam etme ahlakı.

Asr Sûresi... Grafiği Aç →
7 Katmanlı Düğüm العَدْل

Adalet

Her hak sahibine hakkını eksiksiz vermek, zulümden sakınmak, hüküm verirken taraf tutmamak ve ölçüyü daima dengede tutmak.

Nisâ Sûresi... Grafiği Aç →
7 Katmanlı Düğüm الصَّلَاة

Namaz (Salât)

İslâm'ın beş temel şartından ikincisi olan, tekbirle başlayıp selamla biten, belirli rükün ve kıraatleri ihtiva eden en kapsamlı bedenî ibadet.

Bakara Sûresi... Grafiği Aç →
7 Katmanlı Düğüm التَّوْحِيد

Tevhid

Allah'ın zâtında, sıfatlarında ve fiillerinde bir ve tek olduğuna, hiçbir dengi, ortağı ve benzeri bulunmadığına kalben inanıp dille ikrar etme esası.

İhlâs Sûresi... Grafiği Aç →
7 Katmanlı Düğüm العِلْم

İlim

Bir şeyi hakikati ve mahiyetiyle kavramak; cehaletin zıddı olup, vahiy ve akıl ışığında hakkı bâtıldan ayırma melekesi.

Alak Sûresi... Grafiği Aç →
7 Katmanlı Düğüm الإِخْلَاص

İhlâs

Söz, amel ve ibadetleri yalnızca Allah rızası için yapmak; riyâ, gösteriş ve menfaatten arındırıp kalbi sırf Hakk'a bağlama ahlakı.

İhlâs Sûresi... Grafiği Aç →
7 Katmanlı Düğüm التَّقْوَى

Takvâ

Allah'ın emirlerine sarılıp nehiylerinden titizlikle kaçınarak O'nun azabından ve gazabından korunmak; kalpte daima ilahi murakabe ve sorumluluk bilinci taşımak.

Hucurât Sûresi... Grafiği Aç →
7 Katmanlı Düğüm التَّوَكُّل

Tevekkül

Bir hedefe ulaşmak için gerekli meşru sebeplere tevessül edip tüm gayreti sarf ettikten sonra, neticeyi mutlak kudret sahibi olan Allah'a havale edip O'na güvenme hali.

Âl-i İmrân Sûresi... Grafiği Aç →
7 Katmanlı Düğüm الشُّكْر

Şükür

Allah Teâlâ'nın ihsan ettiği sayısız nimetleri itiraf edip, bunları veren Zât'a kalple inanmak, dille hamdetmek ve azalarla O'nun rızasına uygun şekilde sarf etmek.

İbrâhîm Sûresi... Grafiği Aç →
7 Katmanlı Düğüm الرَّحْمَة

Merhamet

İlahi sevgi ve şefkatin tezahürü olarak, canlıların elem ve kederini dindirme, acizlere el uzatma ve tüm yaratılmışlara lütuf ve esirgeme duygusuyla yaklaşma fazileti.

Enbiyâ Sûresi... Grafiği Aç →
7 Katmanlı Düğüm الآخِرَة

Âhiret

Kıyametin kopmasıyla başlayıp ebediyen devam edecek olan; ba's (diriliş), haşir, mizan, cennet ve cehennem menzillerini kapsayan ebedi ceza ve mükâfat yurdu.

Bakara Sûresi... Grafiği Aç →
7 Katmanlı Düğüm الصَّوْم

Oruç (Savm)

İbadet kastıyla fecr-i sâdıktan (tan yerinin ağarmasından) akşam güneş batışına kadar yeme, içme ve nefsani arzulardan imsak edip iradeyi terbiye etme ibadeti.

Bakara Sûresi... Grafiği Aç →
7 Katmanlı Düğüm الزَّكَاة

Zekât

Dinen zengin sayılan müslümanın, üzerinden bir kameri yıl geçmiş nisap miktarı malından belirli bir payı Kur'an'da sayılan sekiz sınıfa karşılıksız vermesi farz olan malî ibadet.

Tevbe Sûresi... Grafiği Aç →
7 Katmanlı Düğüm الحَجّ

Hac

İmkânı yeten müslümanların belirli vakitte (zilhicce ayı) ihrama girerek Kâbe-i Muazzama'yı tavaf etmesi, Arafat'ta vakfe yapması ve diğer menâsiki ifa etmesi farz olan külli ibadet.

Âl-i İmrân Sûresi... Grafiği Aç →
7 Katmanlı Düğüm الجِهَاد

Cihâd

Allah yolunda hakkı ve adaleti hâkim kılmak, zulmü engellemek; gerek nefisle mücâhede (cihad-ı ekber) gerekse ilim, mal ve meşru savunma amacıyla bütün cehd ve gayretini ortaya koyma eylemi.

Hac Sûresi... Grafiği Aç →
7 Katmanlı Düğüm الدُّعَاء

Duâ

Kulun acziyetini ve fakrını idrak ederek yüce yaratıcısı olan Allah'a yalvarması, O'ndan yardım, af, hidayet ve lütuf talep etmesi hali; ibadetin özü ve beyni.

Mü'min Sûresi... Grafiği Aç →
7 Katmanlı Düğüm الذِّكْر

Zikir (Zikrullâh)

Allah Teâlâ'yı unutmamak, O'nun azametini kalpte sürekli taze tutmak; isimlerini, tesbih, tahmid ve tekbir ile dilde ve tefekkürle akılda yaşatma ameli.

Ra'd Sûresi... Grafiği Aç →
7 Katmanlı Düğüm التَّوْبَة

Tevbe

İşlenen günahtan ötürü kalpten nedamet (pişmanlık) duyarak günahı derhal terk etmek, bir daha dönmemeye kesin azmetmek ve hakkı gasp edilen kulların helalliğini almak.

Tahrîm Sûresi... Grafiği Aç →
7 Katmanlı Düğüm الإِحْسَان

İhsân

Allah'ı görüyormuş gibi O'na kulluk etmek; her işi en güzel, en kâmil ve en sağlam şekilde ifa ederek hem Yaratan'a hem de yaratılanlara lütufta bulunma erdemi.

Rahmân Sûresi... Grafiği Aç →
7 Katmanlı Düğüm القَضَاء وَالقَدَر

Kaza ve Kader

Kader; Allah Teâlâ'nın ezelden ebede olacak her şeyi ilmi ve iradesiyle takdir edip tayin buyurması; Kaza ise takdir edilen vakti gelince bu şeylerin yaratılmasıdır.

Kamer Sûresi... Grafiği Aç →
7 Katmanlı Düğüm الأَمَانَة

Emânet

İnsana korunması, gözetilmesi ve hakkıyla yerine getirilmesi için tevdi edilen dinî mükellefiyetler, kamu malları, sırlar, akitler ve can-mal güvenliği hakları.

Ahzâb Sûresi... Grafiği Aç →
7 Katmanlı Düğüm الاسْتِقَامَة

İstikâmet

İnançta, sözde, niyet ve davranışlarda ifrat ve tefritten (aşırılık ve gevşeklikten) sakınıp, Kur'an ve Sünnet'in çizdiği dosdoğru yol üzere sebat gösterme kararlılığı.

Hûd Sûresi... Grafiği Aç →
7 Katmanlı Düğüm الصِّدْق

Sıdk (Doğruluk)

Kişinin içinin dışıyla, sözünün eylemiyle ve inancının ameliyle bir olması; yalandan, hileden ve ikiyüzlülükten mutlak surette uzak durarak hakikati müdafaa etme ahlakı.

Tevbe Sûresi... Grafiği Aç →
7 Katmanlı Düğüm الإِنْفَاق

İnfâk

Allah Teâlâ'nın bahşettiği servet ve rızıktan, sırf O'nun rızasını gözeterek fakirlere, muhtaçlara ve hayır yollarına cömertçe harcamada bulunma sehaveti.

Bakara Sûresi... Grafiği Aç →
7 Katmanlı Düğüm الأُضْحِيَّة

Kurban (Udhiyye)

Allah'a yakınlaşmak, O'na teslimiyet ve şükrü izhar etmek maksadıyla, Kurban bayramı günlerinde şartlarını taşıyan belirli hayvanları ibadet niyetiyle kesme ameli.

Hac Sûresi... Grafiği Aç →